Müştəri masada dişini təmizlədikdə nə etməli (2026)

Müştəri masada dişini təmizlədikdə nə etməli sualının cavabı sadədir: bu vərdişi sakitcə dayandırın və qabı tullantıya toxunmadan yığışdırın. Əgər qonaq hələ də dişini qurdalayırsa, masaya əlavə kağız salfet qoyun və deyin: "Sizin üçün əlavə salfet gətirdim, tualet isə dəhlizin sonundadır." Əgər o, işlənmiş plastik diş sapını və ya çöpünü boşqabda qoyubsa, ona çılpaq əllə toxunmayın: bir ədəd birdəfəlik əlcək geyinin, çöpü götürün, əlcəyi tərsinə çevirib çıxarın ki, çöp içəridə bağlı qalsın və növbəti masanın yeməyinə toxunmazdan əvvəl əllərinizi 20 saniyə yuyun.

Niyə qonaqlar masada diş təmizləyir və çöpü orada qoyurlar

Əksər ofisiantlar çirkli boşqabdakı işlənmiş plastik diş sapını və ya çöpünü kəsilmiş dırnaq və ya çirkli uşaq bezi ilə eyni səviyyədə iyrənc sayırlar. Kabab və ya qarğıdalı yedikdən sonra cibindən diş sapı və ya yaşıl plastik çöp çıxaran qonaq süfrəyə, duz qabına və divana tüpürcək, ərp və xırda qan damcıları sıçradır.

Buna baxmayaraq, qonaq üçün plastik saplı çöp adi diş çöpü kimi görünür və çoxları onu boşqaba atmağı normal sayır. Bu isə işçilər üçün üç ciddi problem yaradır:

1. Masaya sıçrayan damcılar: Arxa dişlərin arasından sıx sapı çəkdikdə ip dartılır və menyuların, sous şüşələrinin və su stəkanlarının üzərinə xırda damcılar səpir.
2. Qabyuyan otağında təhlükə: Ofisiant dörd boşqabı qoluna yığdıqda, plastik çöp yarımçıq qalmış kartof püresinin və ya qatıq sousunun içinə batır və qabyuyan işçi çanaqda bilmədən ona toxunur.
3. Digər masaların narahatlığı: İki nəfərlik masaların bir-birindən 60 sm məsafədə yerləşdiyi dar zalda, yad adamın dişindən ət çıxarmasını izləyən qonşu masadakı qonaq iştahasını itirir.

Qonşu masa iyrənərək baxdıqda və ya sizə şikayət etdikdə, dişini təmizləyən qonaqla mübahisə yaratmayın. Boş yeriniz varsa, şikayət edən qonaqları başqa masaya keçirin və ya menecer vasitəsilə onlara hesabdan silinən (comp — müəssisə hesabına ödənişsiz verilən) 10,00 ₼ dəyərində desert və ya iki ədəd 5,00 ₼ dəyərində qəhvə göndərin ki, bir nəzakətsiz müştəriyə görə daimi qonağınızı itirməyəsiniz. Boşqabdakı işlənmiş diş sapına və ya çöpünə çəngəl kimi deyil, işlənmiş yara bandı və ya salfet kimi yanaşın.

Müştəri masada dişini təmizlədikdə dərhal nə etməli

Nə deyəcəyiniz zalın boş və ya dolu olmasından və qonağın çöpü hələ də əlində tutub-tutmamasından asılıdır.

1. Zal sakitdir və başqa heç kim görmür

Əgər qonaq saat 14:30-da küncdəki masada tək oturubsa və əli ilə ağzını tutaraq beş saniyə ərzində diş çöpündən istifadə edirsə, buna göz yumun. Heç kimin görmədiyi beş saniyəlik bir hərəkətə görə qonağa irad tutmaq yalnız mübahisə yaradacaq və bəxşişinizi (çaypulunuzu) itirməyinizə səbəb olacaq. Onun çöpü masaya qoymasını gözləyin, sonra kiçik nəlbəkidə qatlanmış kağız salfet gətirin ki, siz boşqabı götürməzdən əvvəl çöpü ora bükə bilsin.

2. Digər qonaqlar baxır və ya narahat görünürlər

Qonaq dolu zalda açıq-aşkar dişlərini təmizləyirsə, onu utandırmadan müdaxilə edin. Kiçik çörək boşqabında iki qatlanmış kağız salfet götürüb masaya yaxınlaşın, salfetləri düz onun əlinin yanına qoyun və sakit, aşağı səslə deyin:

• "Buyurun, bunun üçün təmiz salfet gətirdim, güzgü lazım olsa, tualetimiz barın yanındadır."
• "Boşqablarınızı yığışdıra bilməyim üçün icazə verin, onu bu salfetin içində götürüm."

Əksər qonaqlar bu nəzakətli işarəni dərhal başa düşür, çöpü salfetə bükür və dayanırlar. Əgər qonaq davam edərsə və ya masada digər şəxsi gigiyena işləri görərsə — məsələn, dırnaq tutarsa, boşqabların üzərində uzun saçını darayarsa və ya divanda uşaq bezini dəyişərsə — zal menecerini çağırın. Menecerin birbaşa belə demək səlahiyyəti var: "Sağlamlıq və sanitariya qaydalarına görə şəxsi gigiyena üçün tualetdən istifadə etməyinizi xahiş edirik." Çətin müştərilərlə nəzakətli davranmaq yolları üçün kobud restoran müştəriləri ilə necə davranmalı bələdçimizə baxın.

Boşqabdakı işlənmiş diş sapını yığışdırmaq üçün əlcək üsulu

Qonaqlar getdikdən sonra masanı yığışdırmaq və yenidən hazırlamaq üçün yaxınlaşdıqda boşqabda yaş diş sapı və ya plastik çöp görsəniz, onu baş barmağınızla itələməyin və önlüyünüzün cibinə atmayın. Elə masanın yanındaca bu iki təmiz üsuldan birini istifadə edin.

Üsul 1: Qalın salfetlə tutmaq (pik saatlarda ən sürətli yol). İki qalın kağız salfeti və ya təmiz bar dəsmalını qatlayıb qalın qat düzəldin, işlənmiş çöpü kağızın üstündən elə tutun ki, dəriniz ona qətiyyən dəyməsin və həm salfeti, həm də çöpü birbaşa ofisiant stansiyasındakı zibil qutusuna atın. İşlənmiş diş sapı olan salfeti heç vaxt təmiz su qrafinlərinin və ya qəhvə fincanlarının yanında sininizə (padnosa) qoymayın.

Üsul 2: Tərsinə çevrilən əlcək torbası (yaş diş sapı və ya qan üçün ən yaxşısı). Önlüyünüzdən və ya yardımçı stansiyadan bir ədəd birdəfəlik nitril əlcək götürün və üzünüzdə tamamilə sakit, neytral ifadə saxlayaraq bir əlinizə geyinin. İşlənmiş diş sapını və çirkli salfeti əlcəkli ovcunuza götürün. Təmiz əlinizlə əlcəyin bilək hissəsindən tutun və barmaq uclarına doğru dartıb çıxarın ki, əlcək zibilin ətrafında tərsinə çevrilərək onu bağlı kisə kimi içəridə saxlasın. Bağlanmış əlcəyi zibil qutusuna atın, sonra boşqabları yığışdırın.

Əgər siz əlcək üsulundan istifadə edərkən qonaq hələ də masada oturub POS-terminal qəbzini imzalayırsa və ya hesabı ödəyirsə, üz ifadənizi sakit saxlayın və heç nə deməyin. Ofisiantın onun diş zibilini əlcəklə yığışdırdığını görmək, qonağa müdirinizə şikayət etmək üçün bəhanə vermədən istənilən sözdən daha aydın mesaj verir.

Ayda 60 ₼ dəyərində diş çöpü paketləri restoranınızı nədən xilas edir

Bir çox qonaq masada cibindəki diş sapına əl atır, çünki ət lifləri və ya xaş-xaş toxumları damaqlarını incidir və evə və ya maşına çatana qədər əllərinin altında başqa heç nə olmur. Diş çöplərini təklif etdiyiniz yeri və formanı dəyişməklə masada diş təmizləmə hallarının çoxunu hələ başlamazdan əvvəl dayandıra bilərsiniz:

• Yemək masalarının üzərində heç vaxt açıq qablarda taxta diş çöpləri saxlamayın. Masadakı açıq çöp qabı qonaqları boşqabların üzərində söhbət edərkən 20 dəqiqə dişlərini qurdalamağa həvəsləndirir, üstəlik digər müştərilər də qabdakı bütün çöplərə əl vururlar.
• Tək-tək paketlənmiş taxta və ya nanəli diş çöplərini zaldan beş addım kənarda, giriş qapısının yanındakı qarşılama masasında saxlayın. Qonaqlar çıxarkən birini götürür və çöldə və ya maşında istifadə edirlər.
• Tualetdə əlüzyuyanın güzgüsü və zibil qutusunun yanında kiçik bir qabda paketlənmiş diş çöpləri, qarqara məhlulu və birdəfəlik stəkanlar qoyun ki, dişində yemək qalan qonaq bunu masada etmək əvəzinə tualetə getsin.

2026-cı ildə Bakıda ayda 3 000 qonağa xidmət göstərən 60 yerlik kababxana və ya steyk restoranı üçün aylıq xərclərə baxaq:

Ayda 60,00 ₼ — gündə 2,00 ₼-dan az — xərcləməklə qonaqlara 6 nömrəli masada plastik diş sapı çıxarmazdan əvvəl dişlərini təmizləmək üçün xüsusi yer verirsiniz.

Qonaq masada diş sapı qoyduqda nəyi dezinfeksiya etməli

Qonaq işlənmiş diş sapını taxta masanın üzərində, duz və istiot qablarının arasında və ya hesab qovluğunun (hesab qəbzinin qoyulduğu qabın) kənarında qoyduqda, nəm əski ilə adi sürətli silmə kifayət etmir.

Növbəti qonaqları əyləşdirməzdən əvvəl bu dörd addımlıq təmizlik qaydasına əməl edin:

1. Tüpürcəyi silmə əskisi ilə masanın üzərinə yaymamaq üçün əvvəlcə zibili əlcək və ya qalın kağız dəsmalla götürün.
2. Duz qabını, istiot dəyirmanını, sous şüşəsini və laminasiya olunmuş menyuları masadan götürün və qida ilə təmas edən səthlər üçün nəzərdə tutulmuş dezinfeksiyaedici salfet və ya spreylə silin, çünki diş sapı damcıları masanın üzərinə 30–60 sm məsafəyə sıçradır.
3. Masanın səthinə təsdiqlənmiş dezinfeksiyaedici vasitə və ya restoranınızın lazımi qatılıqdakı sanitariya məhlulunu (məsələn, dördlü ammonium birləşmələri üçün 200–400 ppm və ya xlor məhlulu üçün 50–100 ppm) püskürdün və ya silin, qurulamaqdan əvvəl etiketdə göstərilən təmas müddəti qədər — adətən 30–60 saniyə — səthin nəm qalmasını gözləyin.
4. İşlənmiş diş sapının yaxınlığında olan bütün açıq qənd paketlərini, kağız altlıqları və ya parça salfetləri götürün; kağızları atın, parça salfetləri isə birbaşa isti camaşırxana torbasına göndərin və heç vaxt onlarla stulu silməyin.

Azərbaycanda boşqablardakı tüpürcək və qanla bağlı sanitariya və təhlükəsizlik qaydaları (2026)

Qonağın damağından çıxan tüpürcək və ya qan izləri olan boşqab və salfetlərin yığışdırılması 2026-cı ildə Azərbaycanda iki qayda istiqamətinə daxildir: növbəti müştərini qoruyan qida təhlükəsizliyi tələbləri və sizi qoruyan əməyin mühafizəsi qaydaları.

• Çirkli qabları yığışdırdıqdan sonra əllərin yuyulması (AQTA sanitariya norma və qaydaları): Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin (AQTA) ictimai iaşə müəssisələrinə dair sanitariya və gigiyena tələblərinə əsasən, işçilər çirkli qablara və ya ləvazimatlara toxunduqdan sonra, təmiz qablara və ya hazır qidaya əl vurmazdan əvvəl əllərini mütləq yumalıdırlar. Əllərinizi barın içki çanağında və ya qabyuma vannasında deyil, xüsusi ayrılmış əlüzyuyanda sabun və isti axar su ilə ən azı 20 saniyə ərzində yaxşıca yuyun. Çirkli boşqabları yığışdırdıqdan sonra antiseptik gel su və sabunu əvəz etmir.
• Əlcək geyinmək əl yumağı əvəz etmir: İşlənmiş diş çöpünü götürmək üçün birdəfəlik əlcək geyinmək dərinizi qoruyur, lakin çirkli qablara toxunmusunuzsa, əlcəyi çıxardıqdan sonra və ya yeməklə işləmək üçün təmiz əlcək geyinməzdən əvvəl yenə də əllərinizi yumalısınız.
• Salfet və ya boşqabda qan izləri (Əmək Məcəlləsi və əməyin mühafizəsi qaydaları): Çəngəlin üzərindəki adi tüpürcək standart qabyuma işidir, lakin qonağın damağı güclü qanayıbsa və salfet topasında və ya diş çöpünün iti ucunda gözlə görünən qan varsa, işçilər onu mütləq birdəfəlik qoruyucu əlcəklə yığışdırmalı və zibil torbasını heç vaxt çılpaq əllə basmamalıdırlar. Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsinə əsasən, işəgötürən işçiləri fərdi mühafizə vasitələri, o cümlədən qoruyucu əlcəklərlə ödənişsiz təmin etməlidir. Dəqiq və yenilənmiş tələbləri Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi (AQTA) ilə dəqiqləşdirin, çünki qaydalar dəyişə bilər.

Bu həftə edin

1. Cümə axşamı növbəsindən əvvəl ofisiant önlüyünüzə və ya əsas yardımçı stansiyaya təmiz bağlanan paketdə 3 və ya 4 cüt birdəfəlik nitril əlcək qoyun.
2. Zal masalarının üzərindəki bütün açıq diş çöpü qablarını yığışdırın və çıxış qapısının yanındakı qarşılama masasına tək-tək paketlənmiş diş çöpləri qutusu qoyun.
3. Qonaqların zaldan kənarda təmiz seçim imkanının olması üçün tualet güzgüsünün və zibil qutusunun düz yanına paketlənmiş diş çöpləri olan kiçik qab yerləşdirin.
4. Mübahisə yaratmadan masadakı bu hərəkəti dayandıra bilmək üçün bir cümləlik salfet təklifini məşq edin: "Buyurun, bunun üçün təmiz salfet gətirdim, tualetimiz isə barın yanındadır."
5. Ofisiant köməkçilərinə və qabyuyanlara zibil qutusundakı tullantıları heç vaxt çılpaq əllə aşağı basmamağı xatırladın, çünki iti plastik və taxta diş çöpləri nazik zibil torbalarını deşib keçir.