Ev Mutfağından İlk Satışa: Evden Yemek Satmak İçin Gerçekçi Yol Haritası (2026)
Evden yemek satmak isteyenler neredeyse hiçbir zaman yemekte takılmaz. "Bu işi yapacağım" ile "tanımadığım biri az önce bana para ödedi" arasındaki boşlukta takılırlar — ve bu boşluk genelde sekiz ile on iki hafta sürer, içinde belki altı saatlik gerçek mutfak işi vardır.
Kısa hali şöyle. Ev mutfağından ilk satışa giden yolda beş kapı var ve bunlardan sadece biri yemekle ilgili. Geri kalanı evrak, bir fiyat, bir link ve bir istek. Takviminizin çoğu iş değil, bekleme: bir belgenin çıkmasını, bir pazarın başvurunuza dönmesini, denetim için randevu bulmayı beklemek. Bu yüzden en hızlı gerçekçi yol, yavaş işleyen her şeyi ilk hafta başlatmak ve saatler işlerken pişirmek. Böyle yapınca ilk satış üç ile altı hafta içinde ve 10.000 ₺'nin altında geliyor. Sırayla, teker teker yapınca üç ay sürüyor.
Zamanın gerçekte nereye gittiğini göstereyim.
Çalışma Süresi ve Bekleme Süresi (Kimsenin Hesaba Katmadığı Şey)
Her açılış listesi işleri sayar. Gerçek hayat sıraları sayar.
Yapılacaklar listeniz on iki maddelik olabilir ama çoğunu bir hafta sonunda bitirirsiniz. Sıkıştıramayacağınız şey, başkalarının aldığı süredir. Bir müdürlük siz motive oldunuz diye daha hızlı çalışmaz.
İşte sizinle satış arasında gerçekte duran şeyler, iki tür zamana ayrılmış hâli:
| Adım | Sizin çalışma süreniz | Başkasını bekleme süresi |
|---|---|---|
| Hijyen eğitimi belgesi | 1–2 saat | Aynı gün – 1 hafta, kurs takvimine göre |
| Esnaf vergi muafiyeti belgesi (e-Devlet, ücretsiz) | 15 dakika | Anında |
| İşletme kayıt belgesi (kayıtlı üretime geçerseniz) | 1 saat evrak | Aynı gün – 4 hafta, ilçenize göre tamamen değişir |
| Mutfak veya işletme denetimi (herkeste gerekmez) | 2 saat hazırlık | Randevu için 2–6 hafta |
| Belediyeden işyeri açma ve çalışma ruhsatı | 1 saat | 1–3 hafta |
| Banka hesabı ve ödeme linki | 45 dakika | Aynı gün – 1 hafta |
| Ürün sorumluluk sigortası teklifi ve poliçe | 30 dakika | 1–5 iş günü |
| Üretici pazarı veya kermes stant başvurusu | 1 saat | Haftalar — çoğu pazar başvuruları sezonda bir kez alır |
| Tarifi sabitlemek ve maliyetini çıkarmak | 6–10 saat | Yok |
| Menü linki, etiketler, ambalaj | 3–4 saat | Ambalajın kargo süresi |
Sol sütunu toplayın: kabaca 15–20 saat. Yani iki hafta sonu.
Sağ sütunu toplayın: dört ile sekiz hafta — ama sadece hepsini aynı anda başlatırsanız. Teker teker yaparsanız iki hafta sonluk işten kendinize üç aylık bir proje çıkarmış olursunuz.
Bütün numara bu. Önce sıraya girin. Beklerken pişirin.
Yol Haritasına Kuş Bakışı
Beş kapı. Her birinin bir testi var. Testi geçmeden bir sonrakine geçmeyin.
| Kapı | Nedir | Şunu yapabiliyorsanız geçtiniz… |
|---|---|---|
| 0. Saatleri başlatın | Bekleme süresi olan her şeyi hemen yola koymak | Başvurular araştırılmış değil, yapılmış olduğunda |
| 1. Tek ürün, sabitlenmiş | Verimi sabit tek bir tarif | Aynı şeyi iki kez yapıp aynı sonucu aldığınızda |
| 2. Kural kontrolü | Evden neyi satmanıza izin verildiği | Ürününüzün serbest olduğunu yazılı olarak bildiğinizde |
| 3. Yüksek sesle söyleyebildiğiniz bir fiyat | Gerçek maliyet, gerçek kâr | Fiyatı çekinmeden ve açıklama yapmadan söylediğinizde |
| 4. Tek link, tek ödeme yolu | Yabancıların sipariş verebileceği bir yer | Sizi hiç tanımayan biri bugün sipariş verebildiğinde |
| 5. İstemek | Satışı gerçekten istemek | Para el değiştirdiğinde |
Bu listede olmayanlara dikkat edin: logo, web sitesi, bayıldığınız bir marka adı, üstünde markanız basılı ambalaj, koca bir menü, düzenli bir Instagram akışı, şahıs işletmesi. Bunların hepsi birinci satıştan sonra olabilir. Hiçbiri, insanların bugün sizden alamamasının sebebi değil.
Kapı 0: Saatleri İlk Hafta Başlatın
Altı haftalık bir açılışı on iki haftalık olandan ayıran tek hamle bu.
İlk boş akşamınızda, daha son tarifi seçmeden, daha teraziniz bile yokken şu dört şeyi yapın:
- "Esnaf vergi muafiyeti" diye aratın ve resmi sayfaya gidin. Blog değil. Forum başlığı değil.
gib.gov.trve bağlı olduğunuz İl veya İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün sayfası. - Hijyen eğitiminize kaydolun. MEB onaylı eğitim Halk Eğitim Merkezi'nde ücretsiz, özel kurumlarda 750–2.000 ₺ ve birkaç saat sürüyor. Sonunda ne satarsanız satın gerekecek.
- Esnaf vergi muafiyeti belgenizi alın. e-Devlet şifrenizle ivd.gib.gov.tr üzerinden başvuruyorsunuz. Ücretsiz, birkaç dakika sürüyor ve satışlarınızın yasal zeminde olduğunu gösteren tek belge bu.
- Bekleme süresi olan başvuruları gönderin. Kayıtlı üretime geçecekseniz işletme kayıt belgesi, pazara çıkacaksanız stant başvurusu. Bazı ilçeler aynı gün onaylıyor, bazıları bir ay alıyor ve önce mutfağı görmek istiyor. Hangisinde olduğunuzu bilmeniz gerekiyor — ve bunu bilmenin tek yolu başlamak.
Bir akşam sürdü. Artık projenizin en yavaş parçası, siz eğlenceli kısmı yaparken arka planda işliyor.
Denetim gereken bir durumdaysanız randevuyu aynı hafta isteyin. Denetim takvimleri hızlı doluyor. Tek bir telefon size bir ay kazandırabilir.
Kapı 1: İki Kez Yapılınca Aynı Kalan Tek Bir Ürün
Ev aşçıları en çok burada takılıyor ve buna hiçbir zaman takılmak demiyorlar. "Hâlâ deniyorum" diyorlar.
Sorun genelde tarifin tadı değil. Sorun, tarifin sabit bir verimi olmaması. Göz kararı pişiriyorsunuz. Kimi gün dokuz kurabiye çıkıyor, kimi gün on bir. Ekmek kimi zaman 780 gram, kimi zaman 840 gram.
Değişen bir tarifin maliyetini çıkaramazsınız. Fiyatlayamaz, söz veremez, etiketleyemezsiniz de. Yani asıl test şu:
Bir hafta arayla iki kez yapın ve her şeyi tartın. İki parti de aynı sayıyı, aynı boyu ve aynı raf ömrünü veriyorsa tarif sabitlenmiştir. Vermiyorsa henüz bir ürününüz yok — bir yemeğiniz var.
Buradayken halletmeniz gereken iki şey daha var:
- Ne kadar dayanıyor? "Ertesi gün de iyiydi" değil. İkinci gün, üçüncü gün, beşinci gün gerçekten kontrol edin. Ön sipariş alıp alamayacağınıza, güzergâhla dağıtım yapıp yapamayacağınıza ya da sadece günlük satıp satamayacağınıza bu karar veriyor.
- Yolculuğa nasıl dayanıyor? Krema kayar. Kapalı kutuda çıtır şeyler terler. Kızarmış şeyler yirmi dakikada yumuşar. Bunu bir müşterinin mesajından değil, kendi arabanızda öğrenmek daha iyi.
Ve tek bir ürün seçin. Menü değil. Tek şey, tek boy. İkincisini onuncu satıştan sonra ekleyebilirsiniz; üstelik insanların ne istediğine dair gerçek bilgiyle eklersiniz.
Kapı 2: Evden Yemek Satmak İçin Kural Kontrolü
Bunu tek bir şey satın almadan önce yapın. Sizi Kapı 1'e geri gönderebilecek tek kapı bu.
Türkiye'de kendi mutfağınızda ürettiğinizi satmanın yasal bir yolu var: Gelir Vergisi Kanunu'nun 9. maddesindeki esnaf muaflığı. Ama en çok fark yaratan şey kim olduğunuz değil, ne sattığınız.
Her yerde geçerli genel kalıp:
- Genelde serbest: ekmek, poğaça, kurabiye, kremasız kekler, granola, kuru karışımlar, reçel ve marmelat, lokum ve şekerlemeler, kavrulmuş kahve, tarhana, erişte, kuru mantı — oda sıcaklığında bozulmayan, kuru ya da şekerli hemen her şey.
- Genelde serbest değil: güvenli kalmak için buzdolabı isteyen her şey. Cheesecake, kremalı her şey, etli ürünler, sıcak yemek, çoğu sos, doğranmış meyve, ev konservesi sebzeler, kombucha ve süt ürünlerinin çoğu.
Kurallar buradan sonra ayrışıyor. Esnaf vergi muafiyeti belgesi ücretsiz ve dakikalar içinde çıkıyor. Kayıtlı üretime geçtiğinizde ise işletme kayıt belgesi devreye giriyor — 2026'da harcı 1.300 ₺ civarında — ve mutfağınız denetlenebiliyor. Muafiyetin yıllık bir hasılat sınırı da var; 2026 için kabaca 400.000 ₺ civarında ve her yıl güncelleniyor. Kargoyla göndermek isteyenler için internet satışına özel ayrı bir madde var, bazı ilçeler ise sadece elden teslime alışkın.
Yani bir yazıdan rakam almayın, bu yazı dâhil. Rakamı bağlı olduğunuz İl veya İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü'nden ve vergi dairenizden alın; ürününüz sınıra yakınsa e-posta atıp sorun. Cevabı yazılı isteyin. Bir yetkiliden gelen tek paragraf, bir haftalık forum okumasından daha değerli. Evden yemek satmak için ruhsat gerekir mi yazımız, gerekebilecek dört belgeyi ve her birinin ne tuttuğunu tek tek anlatıyor.
Etiketler bu kapının parçası, sonraya kalacak bir iş değil. Paketin üstünde neredeyse her yerde aynı beş şey isteniyor: ürün adı, en çoktan en aza doğru sıralanmış içindekiler, ayrıca belirtilmiş alerjenler, net miktar ve üretici adı ile adresi. Çoğu yerde son tüketim tarihi ile parti numarası da isteniyor. Etiketinizi şimdi yazın — yirmi dakika sürüyor ve insanların en sık ilk pazardan bir gün önce fark ettiği şey bu.
Kapı 3: Yüksek Sesle Söyleyebildiğiniz Bir Fiyat
Biri "kaça?" diye sorduğunda bir saniyeden kısa sürede, üstüne "…ama size daha uygun yaparım" eklemeden cevap verebiliyorsanız bu kapıyı geçtiniz.
Oraya sinirle değil, rakamla varılır. Bir partinin her şey dâhil maliyetini çıkarın:
- Gerçek fişlerinizden tartılmış ve fiyatlanmış malzemeler
- Ambalaj: kutu, poşet, etiket, kurdele, bant
- O pişirmeye düşen elektrik ve gaz payı
- Attığınız her şey — kenar kırpıntıları, deneme parçaları, yere düşürdüğünüz ekmek
Diyelim ki altı ekşi mayalı ekmeklik bir parti, her şey dâhil ekmek başına 60 ₺'ye mal oluyor. Yeni satıcılar buna 150 ₺ diyor, çünkü "arkadaşlardan istemesi adil geliyor". Maliyete dayalı gerçek fiyat ise 200 ₺'ye yakın.
Şimdi neredeyse kimsenin yapmadığı kısmı yapın — ekmeğe değil, saate bölün:
- 200 ₺'den 6 ekmek = 1.200 ₺, eksi 360 ₺ maliyet = 840 ₺. 3,5 saatlik el emeği ve teslimata bölününce saatte 240 ₺.
- Aynı seansta 12 ekmek = 2.400 ₺, eksi 720 ₺ = 1.680 ₺. 4 saate bölününce saatte 420 ₺.
Şunu bir daha okuyun, çünkü bu sayfadaki en işe yarar şey: başlangıçta parti büyüklüğü, saat ücretinizi fiyattan daha hızlı düzeltir. Kimseden bir kuruş fazla almadan kendinize %75 zam yaptınız. "Tek ürün, daha büyük partiler" neden her seferinde "beş ürün, ikişer üçer" seçeneğini yeniyor, işte tam olarak bu yüzden.
Maliyet hesabının tamamını isterseniz tabak maliyeti nasıl hesaplanır yazısında adım adım anlattık; gerçek aylık gelir rakamları da evden yemek satarak ne kadar kazanabilirsiniz yazısında duruyor.
Kapı 4: Tek Link, Tek Ödeme Yolu
Salı akşamı dokuzda sizi duyan bir yabancı; ne sattığınızı, kaça sattığınızı ve nasıl sipariş vereceğini, size mesaj atıp cevap beklemeden görebilmeli.
Hepsi bu. Bütün şart bu. Şunlara ihtiyacınız var:
- İnsanların görebildiği bir menü, üstünde fiyatlarıyla. Elle yazılmış listenin fotoğrafı değil. Telefonda okunabilen bir şey.
- Sizin uyanık olmanıza bağlı olmayan bir sipariş yolu.
- Para alabileceğiniz bir yol. Başlangıç için IBAN ya da bir ödeme linki yeterli. Pazarda nakit de gayet iyi.
- Her siparişin kaydı, bir defter bile olsa. Vergi zamanı lazım olacak; ayrıca biri "geçen sefer ne almıştım?" diye sorduğunda isteyeceksiniz.
Web sitesine ihtiyacınız yok. Ayda 5.000 ₺'lik yazılıma da. Menünüzü, fiyatlarınızı, fotoğraflarınızı ve bir QR kodu Tabres gibi bir araçla tek bir ücretsiz linkin arkasına koyabilir, o linki her yere gönderebilir ve QR kodu etiketlerinize bastırabilirsiniz. Bir akşamda kurun ve bir daha düşünmeyin.
Yirminci satışa kadar erteleyecekleriniz: özel baskılı ambalaj, para verdiğiniz bir logo, kartvizit, ikinci ürün, şahıs işletmesi, işe özel Instagram hesabı, yemek arabası fiyatı ve üç haftadır kafanızı yorduğunuz o isim. Hepsine, gerçek müşteriler ne aldıklarını size söyledikten sonra karar vermek çok daha kolay.
Kapı 5: İstemek (Kimsenin Listesinde Olmayan Adım)
Açılışlarla ilgili sessiz gerçek şu: birçok kişi 0'dan 4'e kadar bütün kapıları geçiyor, sonra kimseden almasını hiç istemiyor.
Fotoğraf paylaşıyorlar. İş yerinde laf arasında söylüyorlar. Profil açıklamasını güncelliyorlar. Ve bekliyorlar; çünkü doğrudan istemek dilenmek gibi geliyor.
Öyle değil. Yaptığınız bir şeyi, adil bir fiyata, yemek yiyen insanlara sunuyorsunuz. Somut yapın ve evet demeyi kolaylaştırın:
- Bir tarih ve bir sayı verin. "Bu cumartesi 12 ekmek pişiriyorum, tanesi 200 ₺, 10.00–14.00 arası benden alabilirsiniz." Muğlak bir "artık ekmek satıyorum!" hiçbir şey getirmez. Sınırı ve saati olan bir parti sipariş getirir.
- On kişiye tek tek sorun. Toplu paylaşım değil. On ayrı mesaj. Dönüş oranı bambaşka oluyor.
- Tahminle değil, ön siparişle pişirin. Elinizde zaten olan siparişe göre pişirin. Hiçbir partiyi çöpe atmazsınız ve paranız una yatmaz.
- Fiyatı önce siz söyleyin. Karşınızdakine her sordurduğunuzda biraz kaybedersiniz.
İlk satışınız bir telefon ya da bir mesajdır. Pazarlama kampanyası değil.
İlk Satış Size Gerçekte Ne Kazandırır (Dürüstçe)
Hiçbir şey. Ve bu tamamen normal — kimse bunu yazmıyor, o yüzden rakamlarıyla buraya yazıyoruz.
Bir şey satmadan önceki tipik harcama:
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Esnaf vergi muafiyeti belgesi | 0 ₺ |
| Hijyen eğitimi belgesi | 0–1.000 ₺ |
| Dijital mutfak terazisi | 600 ₺ |
| İlk ambalaj ve etiket partisi | 2.500 ₺ |
| Menü linki ve QR kod | 0 ₺ |
| Toplam | ortalama bir kurulumda yaklaşık 4.000 ₺ |
İlk satışınız — 200 ₺'den iki ekmek — 400 ₺ getiriyor. Malzeme ve ambalaj 120 ₺ alıyor. Kazancınız 280 ₺.
Yani ilk satışınızdan sonra 3.720 ₺ eksidesiniz. Beşinciden sonra hâlâ 2.600 ₺ eksidesiniz. Başa baş noktası on dördüncü sipariş civarında.
Bu kötü bir başlangıç değil. Normal bir başlangıç. O kurulum masrafları bir kez ödeniyor ve on beşinci siparişten sonra kazandığınız her 100 ₺'nin kabaca 70 ₺'si gerçekten sizin oluyor. Ama bu rakamı önceden bilmek, para hâlâ görünmediği ve "ben bu işi beceremiyorum" dediğiniz üçüncü haftada bırakmanızı engelleyen şey.
Arkadaş Satışı, Yakın Satış, Soğuk Satış: Sadece Biri Sayılıyor
Her ilk satış aynı anlama gelmiyor. Üç türü var ve aradaki fark, elinizde bir iş mi yoksa güzel bir hobi mi olduğunu söylüyor.
- Arkadaş satışı. Sizi tanıyan birinin destek olmak için alması. Çok güzel. Hiçbir şey kanıtlamaz. Arkadaşlar kabaca dört kez alır, sonra sessizce bırakır ve bu kişisel bir şey değildir.
- Yakın satış. Arkadaşınızın arkadaşı. Spor salonundan biri, çocuğunuzun sınıfından bir veli, mahalle grubundan bir komşu. Bu gerçek — çünkü başka seçenekleri vardı.
- Soğuk satış. Tanımadığınız biri. Linkinizi bulmuş, fiyatlarınızı okumuş ve ödemiş; sizi nereden duyduğuna dair hiçbir fikriniz yok. Asıl kilometre taşı bu. Ürününüzün, fiyatınızın ve sipariş linkinizin, siz araya girmeden çalıştığı anlamına geliyor.
Tek bir sayıyı takip edin: ilk satıştan ilk soğuk satışa kadar geçen gün sayısı. İki ay satış yaptıktan sonra hâlâ olmadıysa sorun yemeğiniz değil — çevrenizin dışındaki kimsenin sizi bulamaması ya da size sipariş verememesi. Tam burada takıldıysanız arkadaş ve akraba çevresinin ötesinde müşteri bulmak üzerine ayrı bir rehber yazdık.
Sessizce Haftalar Ekleyen Altı Duraklama
Bunlar tam olarak hata sayılmaz. İlerleme gibi hissettiren gecikmeler — tehlikeli olmalarının sebebi de bu zaten.
- "Hâlâ deniyorum." Kimsenin parasını ödemediği bir tarifi üç ay boyunca değiştirmek. Yeterince iyide sabitleyin. Tarifi sizden hızlı geliştiren şey müşterilerdir.
- Başvurmak yerine kuralları araştırmak. Esnaf muaflığı hakkında on iki forum başlığı okumak, formu göndermekle aynı şey değil. Önce başvurun, beklerken okursunuz.
- Söyleyemediğiniz fiyat. Rakamınızı yüksek sesle söyleyemiyorsanız, o rakamı söylemeye götüren her adımı farkında olmadan geciktirirsiniz. Birinin üstünde prova edin. Söylemesi sıkıcı hâle geldiğinde hazırsınız.
- Marka döngüsü. Logo, isim, renkler, yazı tipleri, ambalaj tasarımları. Haftalar burada buhar oluyor ve küçük işletmedeki en keyifli erteleme bu. Önce satın. Markayı ellinci siparişte yaparsınız.
- "Açılmadan önce bir şey daha." Her zaman bir şey daha vardır. Kalan üç şeyi yazın, onları yapın ve listeyi bitirmeden açılın.
- İstemek yerine duyurmak. Paylaşım istek değildir. On doğrudan mesaj, bir duyuruyu her seferinde yener.
Bunların ikiden fazlasında kendinizi görüyorsanız çözüm daha iyi bir plan değil — bu hafta bir satış tarihi koymak ve bunu birine söylemek. Devam etmeden önce ev yemeği işlerini kapatan hatalara da bir göz atmakta fayda var.
Hızlı Yol, Normal Yol, Yavaş Yol
Üçü de normal. Hangisinde olduğunuzu belirleyen şey çoğunlukla ilçeniz ve Kapı 0 disiplininiz.
| Hızlı | Normal | Yavaş | |
|---|---|---|---|
| İlk satışa kadar geçen süre | 3 hafta | 6–8 hafta | 3 ay ve üzeri |
| Sebebi | Belgeler internetten çıkıyor, denetim yok, ürün zaten oturmuş | Biraz evrak beklemesi, tarif birkaç tur istiyor | Denetim gerekiyor ya da adımlar teker teker ilerliyor |
| Sizin kontrolünüzdeki kısım | İlk gün başvurmak | Beklerken pişirmek | Başvurmak yerine araştırmamak |
İlçeniz hızlı onaylıyorsa ve sıkıştırılmış hâlini isterseniz, 30 günde evden yemek işine nasıl başlanır yazısında gün gün çıkardık.
Yavaş yol, sadece bekleme kendi elinizden çıktığında gerçek bir sorun. Denetim için altı hafta beklemek sorun değil. Formu doldurmadığınız için altı hafta beklemek sorun.
İlk Satıştan Sonra: Gerçekte Ne Değişir
Birinci satış makinenin çalıştığını kanıtlar. İkinciden otuzuncuya kadar olanlar ise ne kuracağınızı söyler.
Hemen bugünden itibaren şunları izleyin:
- İnsanların tekrar ne sipariş ettiğini. Tekrar siparişler tek dürüst yorumdur.
- Sizde olmayıp sordukları şeyi. İkinci ürününüz odur — üstelik parasını ödeyen müşteriler sizin yerinize seçmiştir.
- Her siparişin gerçekte ne kadar sürdüğünü — alışveriş, pişirme, paketleme, mesajlaşma, teslim etme. Yeni satıcıların çoğu bunu yarı yarıya eksik hesaplıyor.
- Parti büyüklüğünüzü. Altı yerine on iki satabildiğiniz an saat ücretiniz kabaca ikiye katlanıyor. İlk üç ayınızdaki en yüksek getirili tek değişiklik bu.
Otuzuncu sipariş civarında ilk gerçek kararla karşılaşacaksınız: küçük ve kârlı mı kalsın, yoksa büyüsün mü? Bu güzel bir sorun ve bu akşam bulunduğunuz yerden epey uzakta.
Ev mutfağı ile ilk satış arasındaki mesafe göründüğünden kısa, istediğinizden yavaş — ve yavaşlığın sebebi neredeyse hiçbir zaman yemek değil. Geç başlattığınız sıralar ve hiç yapmadığınız bir istek.
O yüzden Kapı 0 akşamını bu hafta yapın. Başvuruyu gönderin, hijyen eğitimine kaydolun, esnaf vergi muafiyeti belgenizi alın. Tek bir tarifi sabitleyin. Maliyetini çıkarın, fiyatlayın, rakamı sıkıcı gelene kadar yüksek sesle söyleyin. Menünüzü Tabres üzerinde tek bir ücretsiz linkin arkasına koyun ki akşam dokuzda bir yabancı sizi uyandırmadan sipariş verebilsin. Sonra bir cumartesi seçin, kaç porsiyon yapacağınızı söyleyin ve on kişiye tek tek mesaj atın.
Zor olan ilk satış değil. Onu istemek. Ondan sonrası sadece yemek pişirmek — ve onu zaten biliyordunuz.
