Evdən Yemək Satmaq Üçün Lisenziya Lazımdırmı? Qanun Əslində Nə Deyir (2026)

2 Avqust 2026, 18:19Tabres Team

evdən yemək satmaq üçün lisenziya lazımdırmı ev mətbəxi qeydiyyatı ev yemək biznesi lisenziyası evdən qanuni yemək satmaq şəxsi tibbi kitabça

Evdən yemək satmaq üçün lisenziya lazımdırmı — ev mətbəxi biznesinə başlayanların ilk verdiyi sualdır. On il əvvəl qonşuya ad günü tortu satan adam heç bir sənəd haqqında düşünmürdü. Bu gün isə ev mətbəxini rəsmiləşdirməyin aydın, ucuz və demək olar tamamilə onlayn yolu var.

Qısa cavab: bəli, icazə lazımdır — amma bu, restoran lisenziyası deyil. Azərbaycanda ayrıca "ev mətbəxi lisenziyası" adlı sənəd yoxdur. Onun yerinə iki qeydiyyat var: fərdi sahibkar kimi vergi uçotuna durmaq (VÖEN almaq) və qida obyektinizi Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin (AQTA) dövlət reyestrinə saldırmaq. Hər ikisi pulsuzdur. Üstəgəl şəxsi tibbi kitabça — təxminən 30–60 ₼. Hamısı bir həftədən az çəkir və əksər hallarda heç bir yoxlama olmur. Otaq temperaturunda qalan məhsul satırsınızsa — peçenye, çörək, tort, mürəbbə, qranola, konfet — asan yoldasınız. Soyuducu istəyən yeməklər, ət və ev konservləri isə əsl maneələri olan qrupdur. Aşağıda qanunun əslində nə dediyi və bu həftə necə qanuni olacağınız yazılıb.

Bu, hüquqi məsləhət deyil — sadə dildə bələdçidir. Qaydalar dəyişir və məhsulunuzdan asılı olaraq əlavə tələb çıxa bilər. İlk satışdan əvvəl afsa.gov.az və e-taxes.gov.az saytlarında aktual tələbləri özünüz yoxlayın.

Qanun Sizi Dayandırmağa Çalışmır

Yeni başlayanlara heç kim bunu demir: qeydiyyat qaydaları sizi saxlamaq üçün yox, sistemə buraxmaq üçün var.

Son illərdə dövlət kiçik sahibkarı rəsmiləşdirməyi asanlaşdırıb. Fərdi sahibkar qeydiyyatı pulsuzdur və onlayn aparılır. Sadələşdirilmiş vergi dövriyyənin cəmi 2%-idir. Mikro sahibkarlar üçün ayrıca güzəştlər var, KOBİA və KOB Evi isə kiçik istehsalçılara pulsuz məsləhət verir. Bunlar ev mətbəxinə qarşı deyil, ev mətbəxinin xeyrinə qurulub.

Bir də real güzəşt var: öz təsərrüfatında yetişdirdiyi kənd təsərrüfatı məhsullarını satan fiziki şəxslər üçün şərtlər daha yüngüldür. Amma məhsulu emal edirsinizsə — peçenye bişirir, mürəbbə qaynadır, tort düzəldirsinizsə — bu artıq sahibkarlıq fəaliyyətidir və qeydiyyat istəyir.

Yəni əsl sual "mənə icazə var?" deyil. Əsl sual budur: "bu dörd kiçik sənəddən hansı mənə lazımdır?"

Sizə Lazım Ola Bilən 4 Sənəd (Əksər Adama 2-si Bəsdir)

Azərbaycanda demək olar hər ev yemək biznesi eyni qısa siyahıya toxunur:

Fərdi sahibkar qeydiyyatı (VÖEN). Əsas sənəd budur. ASAN xidmət mərkəzində və ya e-taxes.gov.az portalında onlayn alınır. Dövlət rüsumu yoxdur, adətən 1–2 iş günü çəkir.
Şəxsi tibbi kitabça. Qida ilə işləyən hər kəs üçün. Yaşayış yerinizdəki poliklinikada və ya gigiyena və epidemiologiya mərkəzində müayinələrlə birlikdə təxminən 30–60 ₼ və bir neçə gün.
AQTA-nın dövlət reyestrində qeydiyyat. Qida zənciri obyekti kimi qeydiyyat "ASAN pəncərə" e-xidməti ilə aparılır və pulsuzdur. Onlayn formadır, yoxlama demək olar heç vaxt eyni gün olmur.
Vergi rejimi və qəbz qaydası. Sadələşdirilmiş vergi dövriyyənin 2%-idir, bəyannamə rübdə bir dəfə onlayn verilir. Nağd hesablaşmada qəbz vermək tələbi var — öz fəaliyyət növünüz üçün dəqiq şərti vergi orqanından soruşun.

Evdə şirniyyat bişirib özün-götürlə satan adam üçün əsl iş birinci iki bənddir. Üçüncüsü pulsuz onlayn formadır, dördüncüsü isə qeydiyyatdan sonra öz-özünə gəlir. Budur sizinlə ilk pullu sifarişiniz arasında duran bütün divar.

Beşinci səssiz bənd — yaşadığınız yer. Kirayədə qalırsınızsa, ev sahibindən yazılı razılıq alın. Çoxmərtəbəli binada iy, tüstü və gündəlik gediş-gəliş qonşu şikayətinə çevrilə bilər. Reklam etməzdən əvvəl soruşun — sonra izah etməkdən asandır.

Əsl Qayda: Məsələ Kim Olduğunuzda Yox, Nə Bişirdiyinizdədir

Qida təhlükəsizliyi qaydaları yeməyi iki səbətə ayırır. Rəsmiləşmənin nə qədər asan olacağını məhz bu bölgü həll edir.

Asan səbət — otaq temperaturunda təhlükəsiz qalan məhsullar:

Peçenye, keks, kremsiz tortlar
Çörək, bulka, qoğal, şorqoğalı
Mürəbbə, cem və meyvə püreləri
Qranola, quru meyvə qarışıqları, quru göyərti, ədviyyat qarışıqları
Konfet, şokolad, karamel, popkorn
Qovrulmuş qəhvə dənələri, quru çay qarışıqları
Sirkələr və bəzi quru souslar

Çətin səbət — soyuducu tələb edən məhsullar:

Çizkeyk, kremli və suflelı şirniyyatlar, meringli tortlar
Ət, quş əti və ya balıq olan hər şey
Hazır yeməklər, şorbalar, dolma və qutu-nahar dəstləri
Təzə souslar, süd məhsulları, doğranmış meyvə
Ev şəraitində konservləşdirilmiş tərəvəz, yağdakı sarımsaq, turşular

Asan səbətdən satmaq sizi demək olar hər yerdə ən yüngül rejimdə saxlayır. Çətin səbətdən satmaq isə ciddi sanitar-gigiyenik şərtlər, soyuq zəncir və çox vaxt uyğun ayrıca mətbəx tələb edir.

Hələ nə satacağınıza qərar verməmisiniz? Evdən yemək satmaq bələdçimiz insanların onsuz da sizdən istədiyi məhsulu seçməyi addım-addım göstərir.

Evdən Yemək Satmaq Üçün Lisenziya Lazımdırmı: Üç Real Ssenari

Yüzlərlə fərqli hal yoxdur. Praktikada cəmi üç ssenari var. Öz ssenarinizi tapdınızsa, qarşınızda nə olduğunu artıq bilirsiniz.

Ssenari 1 — quru və şirin məhsullar, özün götür və ya yerli çatdırılma. Peçenye, tort, çörək, mürəbbə. Fərdi sahibkar qeydiyyatı, tibbi kitabça, AQTA reyestrində uçot — hamısı forma işidir. Yoxlama demək olar heç vaxt olmur. Bu axşam qanuni ola bilərsiniz.

Ssenari 2 — hazır yeməklər və soyuducu istəyən məhsullar. Eyni qeydiyyatlar, üstəgəl real sanitar-gigiyenik tələblər: ayrılmış iş sahəsi, temperatur nəzarəti, düzgün saxlama, ayrı-ayrı taxtalar. AQTA-nın yoxlaması burada real ehtimaldır. Qorxulu səslənir, amma adətən 30 dəqiqəlik səmimi söhbətdir.

Ssenari 3 — mağazalara, kafelərə topdan satış və ya başqa şəhərə göndərmə. Bu artıq başqa liqadır. Alıcı sizdən sənəd istəyəcək, məhsula uyğunluq sənədləri və uyğun istehsal şəraiti tələb olunacaq. Bura keçməzdən əvvəl AQTA ilə birbaşa danışın.

Həddlər. Ev mətbəxi üçün əsas rəqəm 200 000 ₼-dır: ardıcıl 12 ayda dövriyyəniz bunu keçirsə, sadələşdirilmiş vergidən çıxıb ƏDV ödəyicisi olursunuz. Eyni rəqəm mikro sahibkar statusunun da sərhədidir. Praktikada ev mətbəxlərinin böyük hissəsi bu həddin çox altında işləyir.

Bu həddə çatmaq gözəl problemdir. Deməli, real bir şey qurmusunuz — və bu, kommersiya mətbəxinə keçməyin təbii anıdır.

Bilməyə dəyən daha bir variant: Azərbaycanda "ev restoranı" üçün ayrıca icazə növü yoxdur. Amma qeydiyyatdan keçmiş mətbəxi saatlıq və ya günlük icarəyə götürmək tam mümkündür — isti hazır yemək satmaq istəyənlərin əksəriyyəti belə başlayır. Bir də yarmarkalar var: təşkilatçının rəsmiləşdirdiyi qida festivalları və satış günləri qanuni satmağın ən sadə yoludur, çünki şərtlərin bir hissəsini təşkilatçı öz üzərinə götürür.

Qanuni Olmaq Əslində Nəyə Başa Gəlir

Xərc	Adətən
Fərdi sahibkar qeydiyyatı (VÖEN)	0 ₼
AQTA dövlət reyestrində qeydiyyat	0 ₼
Şəxsi tibbi kitabça və müayinələr	30–60 ₼
Etiketlərin dizaynı və çapı	40–120 ₼
Termometr və əsas ölçü ləvazimatı	30–80 ₼
Aylıq məcburi sosial və tibbi sığorta	ayda 60–110 ₼
Tam qanuni başlamaq üçün real cəmi	150–350 ₼

İndi bunu restoran açmaqla müqayisə edin: icarə, təmir, avadanlıq, obyekt sənədləri — ilk boşqab çıxmamış 50 000 ₼-dan yuxarı. Sizin mətbəxiniz isə artıq tikilib və artıq ödənilib. Bu biznes modelinin bütün üstünlüyü elə budur, və evdən yemək satmaqla nə qədər qazanmaq olar yazısındakı rəqəmlər bu aşağı girişin nə qədər tez mənfəətə çevrildiyini göstərir.

Bir Həftəyə Necə Qanuni Olmaq Olar

1-ci gün — rəsmi mənbələri açın. afsa.gov.az və e-taxes.gov.az. Blog və ya Facebook qrupu yox, rəsmi sayt. Öz məhsulunuz üçün tələbləri oxuyun.

2-ci gün — tibbi kitabça üçün müraciət edin. Poliklinika və ya gigiyena və epidemiologiya mərkəzi. Müayinələr bir neçə gün çəkə bilər, ona görə bunu erkən başladın.

3-cü gün — fərdi sahibkar kimi qeydiyyatdan keçin. e-taxes.gov.az-da onlayn və ya ASAN xidmətdə. Şəxsiyyət vəsiqəsi və fəaliyyət növü hazır olsun. Pulsuzdur.

4-cü gün — obyekti AQTA reyestrinə saldırın. "ASAN pəncərə" e-xidməti ilə. Sonra AQTA-nın rayon idarəsinə zəng edin və bir sual verin: "Ev şəraitində şirniyyat istehsalı ilə başlayıram — mənim məhsulum üçün əlavə tələb varmı?" İki dəqiqəlik zəng iki aylıq narahatlıqdan yaxşıdır.

5-ci gün — etiketinizi hazırlayın. Qaydalar növbəti bölmədədir.

6-cı gün — yaşayış məsələsini bağlayın. Kirayə müqaviləsi, ev sahibinin razılığı, qonşularla münasibət. Bir söhbət, bir mesaj.

7-ci gün — ilk sifarişinizi götürün. Qanuni şəkildə.

Bunun tam start versiyasını — məhsul testi və ilk müştərilərlə birlikdə — ev yemək biznesinə 30 günlük start planında tapa bilərsiniz.

Etiketlər: Ev Aşpazlarının Ən Çox Səhv Etdiyi Yer

Yoxlamada adamı adətən mətbəx yox, etiket yaxalayır.

Sərbəst satılan hər qablaşdırmada bunlar olmalıdır:

Biznesin adı, ünvanı və VÖEN-i
Məhsulun adı ("Şokoladlı peçenye")
Tam tərkib siyahısı, ən çox olan komponentdən başlayaraq
Allergenlər — mətndə açıq seçiləcək şəkildə
Netto çəki və ya say
Saxlanma şərtləri və "ev şəraitində hazırlanıb" qeydi
Tarixlər — istehsal tarixi və son istifadə tarixi

Bir də vacib xırdalıq: etiket Azərbaycan dilində olmalıdır. Başqa dillərdə əlavə mətn yaza bilərsiniz, amma əsas məlumat Azərbaycan dilində getməlidir.

Allergen siyahısı Avropada işlənən siyahı ilə eynidir: qlüten olan taxıllar, xərçəngkimilər, yumurta, balıq, yerfındığı, soya, süd, qərzəkli meyvələr (qoz, badam, fındıq), kərəviz, xardal, küncüt, sulfitlər, lüpin, molyusklar. Ən çox unudulanları küncüt, lüpin və sulfitlərdir — köhnə etiket şablonlarının çoxunda onlar sadəcə yoxdur.

Allergenlər etiketdən kənarda da vacibdir. Kimsə yazıb soruşacaq ki, bu keksdə qoz var? "Deyəsən var" cavab deyil. Allergen siyahısını məhsulun özünə bağlayın ki, sifarişi kim götürsə, cavab həmişə eyni olsun.

Ev Mətbəxi Qeydiyyatının Sizə İcazə Vermədiyi Şeylər

Sərhədləri bilmək sizi problemdən qoruyur — və növbəti addımınızın nə olduğunu dəqiq göstərir.

Ölkədən kənara göndərə bilməzsiniz. İxrac üçün ayrıca sənədlər və AQTA-nın müvafiq sertifikatları lazımdır. Əvvəl yerli satın, yaxşı satın, sonra böyüyün.
Mağaza və supermarketlərə topdan satmaq adətən olmur. Onlar tədarükçüdən sənəd tələb edir və bu, artıq başqa səviyyəli qeydiyyatdır.
Soyuducu istəyən məhsulları sərbəst sata bilməzsiniz. Soyuq zəncir və uyğun şərait olmadan yox.
Başqasının qeydiyyatdan keçmiş mətbəxində rəsmiləşdirmədən işləyə bilməzsiniz. Obyekt kimin adınadırsa, məsuliyyət də onundur. İcarə götürürsünüzsə, yazılı sənədləşdirin.
Ayrıca tənzimlənən sahələr bağlıdır. Spirtli içki, ət kəsimi və emalı, uşaq qidası — bunların hər biri ayrı icazə istəyir.

Bu sərhədləri aşdığınız gün iki sınanmış yolunuz var: restoranın mətbəxini iş saatlarından kənarda icarəyə götürmək — çox sahib bunu ayda bir neçə yüz manata məmnuniyyətlə edir — və ya bulud mətbəxə keçmək. Hər ikisi sizə mağaza icarəsi imzalamadan qeydiyyatlı kommersiya sahəsi verir.

Qonşu Ölkələrdə Evdən Yemək Satmaq Necədir

Model demək olar hər yerdə eynidir: qeydiyyatdan keç, yoxlama isə səni bağlamaq üçün deyil.

Türkiyə. Evdə istehsal olunan məhsulları satanlar üçün vergidən azad "esnaf" statusu var və o, kiçik ev istehsalçısını rəsmi olaraq tanıyır. Daha ciddi qida istehsalı üçün Kənd Təsərrüfatı və Meşəçilik Nazirliyindən müəssisə qeydiyyat sənədi tələb olunur.
Gürcüstan. Qida biznesi subyektləri Ərzaq Milli Agentliyində qeydiyyatdan keçir. Kiçik və ilkin istehsalçılar üçün tələblər daha yüngüldür, qeydiyyat isə ucuzdur.
Avropa İttifaqı. Yerli qida təhlükəsizliyi orqanında qida biznesi kimi qeydiyyat və HACCP prinsiplərinə əməl. Qeydiyyat adətən pulsuz və ya çox ucuzdur, əksər ölkədə birbaşa kiçik həcmli satış üçün ayrıca yüngül kateqoriya var.
Rusiya. Kiçik satıcılar arasında "samozanyatiy" rejimi geniş yayılıb və vergisi aşağıdır, amma qida istehsalı üçün sanitar tələblər öz yerində qalır.

Demək olar hər ölkədə eyni iki həqiqət işləyir: qeydiyyat ucuzdur, otaq temperaturunda qalan məhsul isə ən asan giriş yoludur.

Qeydiyyatsız Satsanız Nə Olur

Gəlin bunu qorxu yaymadan, dəqiq danışaq. Bir tabaq paxlavaya görə heç kim qapınızı sındırmır.

Adi ssenari belədir: şikayət gəlir — qonşudan, rəqibdən və ya xəstələnən müştəridən. Sonra zəng və ya xəbərdarlıq olur. Davam etsəniz, İnzibati Xətalar Məcəlləsi üzrə cərimə yazıla bilər; məbləğ pozuntunun növündən asılıdır. Ciddi hallarda, xüsusən kimsə zəhərlənibsə, məsələ real hüquqi məsuliyyətə çevrilir və sizi ödəyəcək heç bir sığorta olmur.

Məsələ qorxu deyil. Məsələ fərqin ölçüsüdür. Qeydiyyat bir yaxşı həftəsonu satışından ucuzdur. Qanuni olmaq gecələr rahat yatmağa imkan verir, profilinizdə "qeydiyyatdan keçmiş ev mətbəxi" yazmağa haqq qazandırır və müştərini daha böyük sifariş verməyə inandırır. Rəsmiləşmə sadəcə qayda deyil — marketinq üstünlüyüdür.

Qanunun Xoşladığı Qeydləri Aparın (Pulsuz)

Qeydiyyatdan sonra qalan işiniz darıxdırıcı, amma sadədir: nə satdığınızı, kimə satdığınızı, hansı allergenlərlə və hansı tarixdə satdığınızı bilmək.

Sifarişlər bir yerdə yaşayırsa, bu asandır. Instagram mesajları, WhatsApp yazışmaları və dəftər qırıqları arasında dağılıbsa, çətindir. Məhsullarınız, qiymətləriniz və allergen məlumatınız olan bir menyu linki iki iş görür: müştəriyə sifarişi asanlaşdırır və kimsə soruşsa, sizə təmiz qeyd verir.

Bunun üçün pul ödəməyə ehtiyac yoxdur. Tabres 100% pulsuzdur və ev mətbəxinə öz menyu linkini və QR menyusunu verir — şəkillər, qiymətlər, porsiya ölçüləri və hər məhsul üçün 15 bəyan edilə bilən allergen ilə. Allergenlər hər sifariş sətrinə yapışır və qəbzdə çap olunur. Özün götür və çatdırılmanı aktivləşdirin, minimum sifarişi və çatdırılma haqqını təyin edin, hesabı və ya qəbzi WhatsApp-la bir toxunuşla göndərin. Abunə yoxdur, sifariş komissiyası yoxdur, kart tələb olunmur — niyə pulsuz olduğunu buradan oxuyun. Yalnız menyu ilə başlamaq istəyirsinizsə, budur pulsuz QR kod menyu necə hazırlanır.

Ev Mətbəxi Qeydiyyatı Haqqında Qısa Cavablar

Evdən yemək satmaq üçün lisenziya lazımdırmı?

Ayrıca "ev mətbəxi lisenziyası" yoxdur, amma qeydiyyat lazımdır — və bu, restoran lisenziyasından xeyli yüngüldür. Fərdi sahibkar kimi VÖEN alırsınız (pulsuz), obyekti AQTA-nın dövlət reyestrinə saldırırsınız (pulsuz) və şəxsi tibbi kitabça çıxardırsınız (30–60 ₼). Əksər halda heç bir yoxlama olmur.

Qeydiyyatsız ev yeməyi satmaq olarmı?

Rəsmi olaraq yox. Sahibkarlıq fəaliyyəti qeydiyyat tələb edir və qeydiyyatsız satış xəbərdarlıq, sonra isə cərimə riski yaradır. Öz təsərrüfatının kənd təsərrüfatı məhsulunu satan fiziki şəxslər üçün şərtlər daha yüngüldür, amma bişirib satmaq bu kateqoriyaya düşmür.

Qanuni olmaq nə qədər başa gəlir?

Əksər adam üçün 150–350 ₼. Qeydiyyatların hər ikisi pulsuzdur, tibbi kitabça 30–60 ₼, etiketlər 40–120 ₼, termometr və ölçü ləvazimatı 30–80 ₼. Bundan sonra aylıq məcburi sosial və tibbi sığorta ödənişi qalır — Bakıda təxminən 110 ₼, rayonlarda daha az.

Evdən hansı yeməkləri əlavə tələb olmadan satmaq olar?

Otaq temperaturunda qalanları: peçenye, tort, çörək, qoğal, mürəbbə, qranola, ədviyyat qarışıqları, konfet və şokolad. Soyuducu istəyən hər şey — çizkeyk, hazır yeməklər, ət yeməkləri, ev konservləri — daha ciddi sanitar şərtlər və çox vaxt uyğun ayrıca mətbəx tələb edir.

MMC açmaq lazımdırmı?

Xeyr. Fərdi sahibkar kimi başlamaq tamamilə kifayətdir və qeydiyyatı pulsuzdur. MMC daha çox tərəfdaş, investor və ya iri müqavilələr olanda mənalıdır — sifarişləriniz sabitləşənə qədər gözləyə bilər.

Yalnız şirniyyat yox, hazır yeməklər də sata bilərəmmi?

Bəli, amma qaydalar sərtləşir. Azərbaycanda "ev restoranı" üçün ayrıca icazə növü yoxdur, ona görə isti hazır yemək satanların çoxu ya sanitar tələblərə tam cavab verən ayrılmış mətbəx qurur, ya da qeydiyyatlı mətbəxi saatlıq icarəyə götürür. Başlamazdan əvvəl AQTA ilə birbaşa dəqiqləşdirin.

Onlayn yemək satmaq üçün ayrıca icazə lazımdırmı?

Ayrıca icazə yox — eyni qeydiyyat onlayn sifarişləri də əhatə edir. Menyu linki ilə sifariş götürüb özün götür və ya yerli çatdırılma edə bilərsiniz. Mağazalara satmaq və ya ölkədən kənara göndərmək istəsəniz, əlavə sənədlər ortaya çıxır.

Ev yemək biznesinin hüquqi tərəfi onun ətrafındakı qorxudan xeyli kiçikdir. Bir axtarış, iki pulsuz qeydiyyat, bir tibbi kitabça, bir etiket şablonu — bütün divar budur və bir həftəlik ərzaq alışından ucuz başa gəlir. Bu gün afsa.gov.az və e-taxes.gov.az səhifələrini açın, sabah tibbi kitabça üçün müraciət edin, həftəsonuna qədər etiketlərinizi çap etdirin. Sonra qalanını qurun: ev mətbəxi biznesinin tam start siyahısı və boşqab maya dəyəri hesabı qeydiyyatlı mətbəxi mənfəətli mətbəxə çevirir. Sobanız qanunidir. Gedin, işlədin.