Attach rate van extra's: het menucijfer dat niemand bijhoudt (2026)
Je kassa weet al precies hoeveel gasten vorige maand ja zeiden tegen extra bacon. Dat cijfer heet de attach rate. Bijna niemand kijkt ernaar.
Hier is het korte antwoord. De attach rate is het percentage keren dat een gast een betaalde extra bij een gerecht kiest. Deel hoe vaak de extra is gekozen door hoe vaak het gerecht is verkocht, keer 100. Eén populaire extra van 15% naar 30% brengen op een gerecht dat je toch al 60 keer per dag verkoopt, is ongeveer €5.000 tot €9.000 per jaar waard — zonder nieuwe gasten, zonder marketing en zonder één extra tafel.
Daarom is het het beste cijfer in je rapporten dat niemand leest. Je omzet vertelt je wat je verkocht hebt. De attach rate vertelt je wat je bijna verkocht hebt, elke dag opnieuw, en gewoon hebt laten lopen.
Wat een attach rate van extra's precies is
Een extra — in rapporten heet het meestal een modifier — is alles wat een gast bij een product kan bestellen. Extra shot. Avocado erbij. Upgrade naar zoete aardappelfriet. Een tweede saus. Knoflookbrood bij de pasta.
De attach rate is simpel:
Attach rate = (aantal keren dat de extra is gekozen ÷ aantal keren dat het gerecht is verkocht) × 100
Je verkoopt 400 burgers in een maand. Bij 72 daarvan is bacon toegevoegd. Dat is een attach rate van 18% op bacon.
Twee dingen gaan meteen mis:
1. De noemer is het gerecht, niet de bestelling. Deel je door het totaal aantal bestellingen in plaats van door het aantal verkochte burgers, dan lijkt je attach rate op bacon minuscuul en zegt hij niets. Meet een extra altijd af tegen het product waar hij bij hoort.
2. Attach rate is niet hetzelfde als gemiddelde besteding. Je gemiddelde besteding stijgt als gasten meer producten bestellen. Je attach rate stijgt als gasten een grotere versie van hetzelfde product bestellen. Ze bewegen los van elkaar, en maar één van de twee kost je niets. Zit je gemiddelde besteding vast, dan is de attach rate meestal de snelste knop die je nog hebt.
Waarom dit de goedkoopste omzet in je zaak is
Elke andere manier om meer te verdienen kost iets.
Meer gasten? Marketingbudget. Meer couverts? Meer personeel, meer stoelen, meer druk op de keuken. Hogere prijzen? Een echt risico voor je volume, en elke gast ziet het. Een nieuw gerecht? Proeven, trainen, foto's, verspilling zolang het nog moet lopen.
Extra's hebben dat bijna allemaal niet:
- De gast koopt al. Je hoeft niemand te overtuigen. De keuze is al gemaakt.
- De marge is meestal beter dan die van het gerecht. Extra kaas kost je misschien 35 cent en verkoopt voor €1,50. Zo'n bijdrage haalt geen enkel hoofdgerecht.
- De voorbereiding staat er al. De bacon ligt bij de doorgeefpost. De siroop staat op de bar.
- Geen extra tafel, geen extra couvert, geen extra bedieningstijd.
Eén waarschuwing voordat je te enthousiast wordt: kijk ook naar de kosten in de keuken, niet alleen naar de inkoopprijs. Een extra die om acht uur 's avonds anderhalve minuut per bord kost, is niet gratis — je betaalt hem in wachttijd. Attach rate en snelheid kunnen elkaar in de weg zitten.
Wat is "goed"? Ruwe richtlijnen
Ondernemers noemen enorm uiteenlopende cijfers, want het hangt volledig af van het gerecht, de prijs en hoe je de optie laat zien. Ruwe ranges om op te mikken:
| Soort extra | Gebruikelijke attach rate |
|---|---|
| Extra shot espresso / siroop (koffie) | 15–30% |
| Upgrade bijgerecht (gewone → premium friet) | 20–40% |
| Extra eiwit (kip bij een salade) | 10–25% |
| Extra kaas / bacon op een burger | 10–25% |
| Betaalde sauzen en dips | 5–15% |
| Dessert bij een menu | 5–10% |
Zie het als een grove check, niet als doel. Het enige cijfer dat telt, is dat van jezelf over de afgelopen 90 dagen. Een attach rate van 12% die eerst 6% was, is winst. Een attach rate van 25% die eerst 40% was, is een probleem — ook al ziet hij er naast zo'n tabel prima uit.
De rekensom: wat 10 procentpunten echt waard zijn
Laten we het goed doen, met een restaurant van echte afmetingen.
Je verkoopt 60 burgers per dag. Bacon is een extra van €2,50. Je inkoop is €0,70, dus je houdt €1,80 over per ja.
Bij 15% attach rate: 9 verkopen per dag × €1,80 = €16,20 per dag → ongeveer €5.900 per jaar.
Bij 30% attach rate: 18 verkopen per dag × €1,80 = €32,40 per dag → ongeveer €11.800 per jaar.
Dat is €5.900 extra winst uit één extra, op één gerecht, in één zaak. Geen nieuwe gasten. Geen prijsverhoging. Niemand merkt er iets van behalve je winst-en-verliesrekening.
Doe dat nu over je hele kaart. Zes of zeven producten met elk één lopende extra, allemaal 10 tot 15 procentpunten omhoog, en je zit in een zaak met één vestiging al snel op een bedrag van vijf cijfers — het soort bedrag waar mensen normaal een extra openingsdag op maandag voor inplannen.
Vergelijk het met een prijsverhoging. €0,50 bij die burger optellen levert ook €30 per dag op. Maar elke vaste gast ziet die nieuwe prijs, sommigen zeggen er iets van en een paar bestellen minder. De attach rate-versie is onzichtbaar. Dat is het hele argument.
Waarom jouw attach rate laag is (vier echte oorzaken)
1. De optie is niet zichtbaar op het juiste moment
Op een gedrukte kaart staan extra's in klein grijs lettertje onder het gerecht. Op een digitale kaart zitten ze één tik dieper. Heeft de gast al gekozen voordat de optie in beeld komt, dan ben je te laat.
2. Niemand vraagt ernaar
Een ober die vraagt "wilt u er nog iets bij?" krijgt nee. Een ober die vraagt "wilt u daar truffelfriet bij?" krijgt in ongeveer een derde van de gevallen ja. Zelfde gerecht, zelfde gast, zelfde avond.
3. De prijs past niet bij het gerecht
Er bestaat een ongeschreven grens. Zodra een extra boven ongeveer 20 tot 25% van de prijs van het gerecht komt, ziet de gast het niet meer als een upgrade maar als afzetterij. €2 extra bij een burger van €14 voelt prima. €4 extra bij dezelfde burger voelt als een valstrik.
4. Er zijn te veel opties
Twaalf opties onder één gerecht geven de gast geen vrijheid. Ze geven hem werk. Drie tot vijf is het beste aantal voor een betaalde groep — genoeg om te kiezen, weinig genoeg om binnen drie seconden te beslissen.
14 manieren om je attach rate te verhogen
Eerst de kaart, want die aanpassingen zijn gratis en blijvend. Daarna de vloer, want daar heb je mensen voor nodig.
Op de menukaart
1. Noem het voordeel, niet het ingrediënt. "Bacon +€2" is een regeltje. "Gerookte bacon van de grill +€2" is een aanbod. Zelfde kosten, ander antwoord.
2. Laat altijd het plusje en de prijs zien. Verborgen prijzen voor extra's zorgen voor verrassingen bij het afrekenen, en verrassingen zorgen voor afgebroken bestellingen bij zelf bestellen.
3. Zet de optie met de beste marge bovenaan. De bovenste plek in een optiegroep wordt het vaakst gelezen. Verspil die niet aan je goedkoopste optie.
4. Zet er bewust één dure optie bij. Een truffel-upgrade van €6 boven een kaas-upgrade van €2 maakt die €2 vanzelfsprekend. Ankeren werkt binnen een optiegroep precies zoals het werkt bij menuprijzen.
5. Gebruik meerkeuzegroepen waar dat kan. Eén keuze betekent één ja. Meerdere keuzes betekent dat een gast twee keer ja kan zeggen. Sauzen, toppings en siropen horen in meerkeuzegroepen.
6. Koppel de relevante extra, niet elke extra. Eén reuzegroep "Extra's" hergebruiken bij 40 producten is lui en het sloopt je attach rate. Gasten slaan lijstjes over die duidelijk niet voor dít gerecht zijn gemaakt.
7. Houd de groep op 3 tot 5 betaalde opties. En wissel ze af. Test elk seizoen een nieuwe; haal de verliezers eruit.
8. Prijs een trapje, geen los item. Gewone friet inbegrepen, zoete aardappelfriet +€1,50, truffel-parmezaan +€3. Drie treden werkt altijd beter dan één keer ja of nee.
9. Maak van dode menu-items extra's. Dat langzaam lopende bijgerecht dat niemand los bestelt, doet het vaak fantastisch als optie bij een gerecht. Het is een van de beste zetten bij het redden van slecht verkopende gerechten.
10. Vink niets vooraf aan. Standaard aangevinkte betaalde opties blazen je attach rate op, irriteren gasten en leveren je data op die je niet kunt vertrouwen. Je gelooft een jaar lang dat een optie werkt.
Op de vloer
11. Vraag met een aanname, niet met een vraag. "Welke saus wilt u erbij?" werkt beter dan "wilt u er saus bij?", omdat het het standaardantwoord verandert. Een compleet script staat in de verkooptips voor obers en serveersters.
12. Geef één extra per dienst mee, geen lijst. "Vanavond noemt iedereen de truffelfriet." Een team kan één ding uitvoeren. Vijf dingen worden nul dingen.
13. Geef de kassaknop een kleur. Zit de vraag om de extra drie tikken diep, dan sterft hij tijdens de drukte. Op de kassa wordt verkocht wat zichtbaar is.
14. Meet de attach rate per ober — en coach, straf niet. Dit is het beste coachingscijfer in de horeca, want anders dan totale omzet is het geen geluk. Zelfde rang, zelfde dienst, de een op 12% en de ander op 34%? Dat gat is techniek, en techniek kun je leren. Vraag die 34% wat hij zegt, en leer het de rest.
Gratis opties zijn ook data (alleen geen omzet)
Dit is het stuk dat bijna niemand gebruikt.
De helft van je opties levert niets op: "geen ui", "dressing apart", "goed doorbakken", "havermelk". Ze leveren geen cent op en een schat aan informatie.
- "Dressing apart" op 25%? Er zit te veel dressing op je salade. Pas het recept aan, niet de optie.
- "Geen ui" op 30%? Je portie ui is te groot, of hij is te grof gesneden.
- "Extra servetten" die pieken bij bezorging? Je verpakking lekt.
- Havermelk op 40% in de ochtend? Dat is geen extra meer. Dat is je standaard, en je rekent er nog steeds een toeslag voor als speciaal verzoek.
Lees je gratis opties één keer per kwartaal als een rapport over productkwaliteit. Het komt het dichtst bij gastenfeedback zonder dat iemand een formulier hoeft in te vullen. Notities over allergieën en bereiding verdienen dezelfde aandacht — voor de regelkant van diezelfde gegevens, zie allergenen vermelden op een digitale menukaart.
Houd de twee groepen gescheiden in je rapportage. Gratis verzoeken meetellen in je betaalde attach rate maakt het cijfer betekenisloos — en altijd te mooi.
Het kanaal verandert alles
Hetzelfde gerecht, dezelfde extra, drie totaal verschillende cijfers.
Zelf bestellen (QR-menukaart, kiosk, online). Meestal de hoogste attach rate van de drie. Geen sociale druk, geen haast, geen ober die staat te wachten. De gast kijkt in zijn eigen tempo en bestelt dingen die hij nooit aan een mens zou vragen. Een scherm vergeet nooit iets aan te bieden, heeft nooit een slechte avond en schaamt zich nooit om die upgrade van €6 voor te stellen.
Bezorging en afhalen. Ook hoge attach rates, en grotere bestellingen — mensen die voor op de bank bestellen, doen er drankjes, bijgerechten en desserts bij die ze in de zaak zouden overslaan. Bij bezorging doet een gemiste extra ook het meeste pijn, want de gast kan er later niet meer om vragen.
In de zaak, met een ober. Veruit het meest wisselend. Je beste ober zit misschien drie keer zo hoog als je zwakste. Juist dat verschil is de kans — het bewijst dat het plafond haalbaar is, in je eigen zaak, met je eigen mensen.
Verslaat je zelfbestelkanaal je vloerteam op attach rate, zie dat dan niet als verlies. Zie het als je richtlijn: het scherm laat je zien welk cijfer je restaurant zou kunnen halen.
Het rapport lezen zonder jezelf voor de gek te houden
Zes valkuilen, in de volgorde waarin mensen er meestal in trappen.
1. Verplichte keuzes zijn geen attach rates. "Kies je gaarheid" staat op 100%. Dat is geen upsell, dat is een vraag. Haal verplichte groepen eruit, anders is je hele rapport opgeblazen.
2. Varianten zijn geen extra's. Klein/normaal/groot is een variant. Een extra shot is een extra. Door ze te mengen wordt geen van beide leesbaar.
3. Let op kannibalisatie. Je attach rate op "friet erbij +€3" is verdubbeld — prachtig. Maar is je losse portie friet van €5 tegelijk ingestort? Dan heb je geen omzet gewonnen, maar verplaatst, en er €2 per gast bij ingeschoten. Kijk altijd naar het paar.
4. Kleine aantallen liegen. Een attach rate van 50% op een gerecht dat vorige maand vier keer is verkocht, is geen attach rate van 50%. Dat zijn twee mensen. Stel een ondergrens in: 30 verkopen van het gerecht voordat je een percentage gelooft.
5. Gemiddelden verbergen vestigingen en dagdelen. Een 18% over de hele groep kan 35% zijn op je bezorglocatie en 6% op de andere. Filter op vestiging en op dagdeel voordat je iets doet. Om dezelfde reden misleiden omzetrapporten je als je ze als één brok leest.
6. Opties die niemand kiest zijn rommel, niet neutraal. Een optie onder de 2% na 90 dagen is niet onschuldig. Het is een voorraadregel, een taak in de voorbereiding, een trainingspunt, en nog iets waar de gast langs moet scrollen om de optie te vinden die je wél geld had opgeleverd. Weg ermee.
Het 30-dagenplan voor je attach rate
Een half uur werk, verspreid over een maand.
Dag 1 — Haal het optierapport op. Laatste 90 dagen. Splits betaald van gratis. Gooi alles weg met minder dan 30 verkopen van het gerecht.
Dag 2 — Sorteer op kans, niet op percentage. Kans = aantal verkochte gerechten × marge op de extra × het gat naar een realistisch doel. Je grootste kans zit bijna nooit bij je slechtste percentage — het is een middelmatige extra op een gerecht dat veel loopt.
Dag 3 — Kies er drie. Eén aanpassing op de kaart (naam of prijs). Eén aanpassing in de structuur (volgorde van de groep, of terug naar vier opties). Eén aanpassing op de vloer (één zin die het team zegt).
Dag 4 — Verander per extra één ding, en schrijf de datum op. Eén variabele per extra, anders leer je niets.
Dag 5 tot en met 29 — Blijf ervan af. Echt. Aan blijven sleutelen is precies hoe zulke tests doodgaan.
Dag 30 — Vergelijk appels met appels. Zelfde aantal dagen, zelfde dagen van de week. Reken het daarna uit in euro's, niet in procentpunten: aantal keren ja × marge × 365.
Pak dan de volgende drie. Vier rondes en je bent langs elke extra op je kaart geweest, en je weet precies welke een plek verdienen.
Veelgestelde vragen over attach rate
Wat is een attach rate? Het is het percentage keren dat gasten een betaalde extra bij een product kiezen. Zijn 72 van de 400 burgers met bacon verkocht, dan is de attach rate op bacon 18%.
Hoe bereken je de attach rate in een restaurant? Deel het aantal keren dat de extra is gekozen door het aantal keren dat het gerecht is verkocht, en vermenigvuldig met 100. Meet altijd af tegen het gerecht, nooit tegen het totaal aantal bestellingen.
Wat is een goede attach rate voor extra's in een restaurant? Dat hangt van het product af. Koffie-extra's komen vaak uit op 15 tot 30%, upgrades van bijgerechten op 20 tot 40%, betaalde sauzen op 5 tot 15%. Je eigen cijfer over 90 dagen telt veel zwaarder dan welke branche-range dan ook — het doel is dat jouw cijfer stijgt, niet dat het bij dat van iemand anders past.
Wat is het verschil tussen attach rate en gemiddelde besteding? Gemiddelde besteding is de waarde van de hele bestelling. De attach rate meet één specifieke extra tegen één specifiek gerecht. De attach rate is een van de dingen die je gemiddelde besteding omhoog duwen, maar hij is veel preciezer over waar het geld vandaan kwam.
Moeten gratis opties meetellen in de attach rate? Nee — rapporteer die apart. "Geen ui" meetellen in je betaalde attach rate blaast het cijfer op en verbergt het echte. Gratis opties zijn wel waardevol, maar als feedback over productkwaliteit, niet als omzet.
Halen QR-menukaarten een hogere attach rate dan obers? Meestal wel. Gasten die op hun eigen telefoon kijken, bestellen meer extra's dan ze aan een mens zouden vragen, omdat er geen sociale druk en geen haast is. Toch verslaat een goed getrainde ober elk scherm op de juiste avond — de verschillen zijn alleen veel groter.
Hoeveel extra's moet één gerecht hebben? Drie tot vijf betaalde opties in een groep werkt het beste. Daarboven duurt kiezen langer en daalt je attach rate. Wissel opties per seizoen af in plaats van er steeds meer bij te zetten.
Kan een attach rate te hoog zijn? Ja, op twee manieren. Kiest 80% van je gasten een betaalde extra, dan is het geen extra meer — dan hoort het bij het gerecht, en moet je het inbouwen en de prijs aanpassen. En vertraagt een hoge attach rate je keuken tijdens de piek, dan kost hij je couverts.
Hoeveel levert 10 procentpunten erbij echt op? Vermenigvuldig je dagelijkse verkoop van het gerecht met 10%, daarna met de marge op de extra, daarna met 365. Bij een gerecht dat 60 keer per dag gaat met een marge van €1,80 is dat ongeveer €3.900 per jaar — uit één optie op één product.
Heb ik hier speciale software voor nodig? Nee, maar met de hand is het een crime. Elk systeem dat gekozen extra's afzet tegen productverkopen geeft het je in seconden. Tabres heeft een tabel met attach rates per extra in het productrapport, naast best verkocht, slechtst verkocht en trending — gratis, op onbeperkt veel vestigingen, zonder kosten per vestiging (hier lees je waarom het gratis is). De methode hierboven werkt met elk systeem, of met een export en een spreadsheet.
De meeste restaurants zoeken omzet op de moeilijkste plek die er is: nieuwe gasten. Advertenties, kortingen, bezorgapps, een nieuw gerecht waar niemand om vroeg. Ondertussen staat er een kolom in de rapporten die precies laat zien hoe vaak mensen bijna meer bij je uitgaven — en die wordt jarenlang niet gelezen.
De attach rate is het enige cijfer waarbij één goede middag werk daarna elke dag opnieuw uitbetaalt. Hernoem een optie, verander de volgorde van een groep, geef het team één zin mee, en de winst blijft binnenkomen zonder dat je nog iets doet.
Haal deze week je optierapport op. Splits betaald van gratis, negeer alles onder de 30 verkopen, en zoek de middelmatige extra bij je best lopende gerecht. Die ene regel is waarschijnlijk meer waard dan je volgende menuherontwerp. Combineer het daarna met goede menukaart engineering en je optimaliseert het hele bord, niet alleen de prijs ervan.
