Restoran ve Lokanta KDV Oranları: Salon, Paket Servis ve Kurye (2026)
Aynı somun ekmek markette %1 KDV taşır, sizin kahvaltı tabağınızın yanında %10, birahanenizde %20. Ekmek değişmiyor. Onu kimin sattığı değişiyor.
Kısa cevap bu, ve restoran KDV'siyle ilgili aklınıza gelecek soruların neredeyse hepsini açıklıyor: KDV yemeğin peşinden gitmez. Satışın peşinden gider. Market ekmeği bir üründür, temel gıdadır, düşük orandan vergilenir. Aynı ekmeği masaya getirdiğinizde artık bir hizmet satıyorsunuz — masa, tabak, garson — ve buna yeme-içme hizmeti deniyor. Adisyona bir kadeh şarap girdiğinde ise o satırın oranı bir anda yükseliyor. Mekânınızın türü bar, taverna ya da gazino ise, tabaktaki yemek bile en yüksek oranda vergileniyor.
Ve burada Türkiye'nin, İngiltere veya Almanya gibi ülkelerden çok net bir farkı var: bizde sıcak-soğuk ayrımı yok, salon-paket ayrımı da yok. Masaya servis de, gel-al da, telefonla sipariş de, kuryeyle giden de aynı orandan vergileniyor. Sizin ayırmanız gereken şey kanal değil — alkol. Yurt dışı kaynaklı bir rehber okuyup "soğuk paket servis vergisiz" diye kurgu yaptıysanız, yanlış ülkenin kuralına göre fiyat vermişsiniz demektir.
Tek Kural: Ürün mü Satıyorsunuz, Yeme-İçme Hizmeti mi?
Türkiye'de KDV üç ana orandan işliyor: %1, %10 ve %20. Temel gıda maddeleri en alt basamakta duruyor. Ekmek, süt, yumurta, et, balık, sebze, meyve, bakliyat, çay, şeker, sıvı yağlar — markette bunlar %1. Devletler market alışverişini ağır vergilemeyi sevmez.
Ama o gıdanın etrafına hizmet eklediğiniz anda iş değişir. Masa, çatal, sandalye, tabağı toplayan biri — bu artık yeme-içme hizmeti. Ve yeme-içme hizmeti kendi oranından, %10'dan vergilenir.
Yani kasanızdaki gerçek soru "ne sipariş etti?" değil. "Bunu kim, hangi mekânda satıyor?" Bakkalın rafındaki paket kek bir üründür. Sizin pastanenizin tezgâhından çıkan aynı kek bir yeme-içme hizmetidir.
Bu tek ayrım, market fiyatı ile kafe fiyatı arasındaki farkın bir kısmını açıklıyor. Kaçamak değil, sistemin kendisi böyle kurulmuş.
Salonda Servis: Yeme-İçme Hizmeti Neden %10?
Misafir yemeği sizin mekânınızda yiyorsa, bu yeme-içme hizmetidir. Sıcak, soğuk, salata, tatlı — hepsi aynı orandan gider. 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki (II) sayılı listenin 24. sırası bunu tek tek sayıyor:
- Lokanta, içkili lokanta, kebapçı ve benzeri yerler
- Kafeterya, pastane, kahvehane, kıraathane, kır kahvesi, çay bahçesi, çay ocağı
- Ayakta yemek yenilen yerler
- Yemeği pakette satan yerler ve hazır yemek şirketleri
Bu listedeki her yerde verilen hizmet %10. Şimdi listenin dışında kalanlara bakın, çünkü asıl fark orada:
Gazino, açık hava gazinosu, bar, dans salonu, diskotek, pavyon, taverna, birahane ve kokteyl salonu indirimli orandan yararlanamıyor. Bu mekânlarda verilen hizmetlerin tamamı %20. Yemek de dahil. Yani aynı tabak mezenin oranını belirleyen şey mezenin kendisi değil, kapınızdaki tabelanın ve ruhsatınızın ne dediği.
Sahiplerin en çok şaşırdığı yer burası. İki cadde arayla iki mekân, aynı menü, aynı mutfak — biri "lokanta" ruhsatlı, diğeri "birahane". Aynı ciroda ikincisi devlete iki katına yakın KDV ödüyor. Konsept değiştirirken ya da yeni bir yer açarken ruhsat türünü mali müşavirinizle konuşmadan seçmeyin.
Paket Servis ve Gel-Al KDV'si: Türkiye'de Oran Değişmez
Yurt dışı rehberlerinden gelen en büyük yanlış bilgi burada düzeliyor.
İngiltere'de soğuk paket servis %0, sıcak paket servis %20. Almanya yıllarca "burada mı yiyeceksiniz, paket mi?" sorusuyla %19 ile %7 arasında karar verdi. Türkiye'de böyle bir test yok.
27 Nisan 2024'te yayımlanan ve 1 Mayıs 2024'te yürürlüğe giren 51 Seri No'lu KDV Genel Uygulama Tebliği bunu net biçimde bağladı: yeme-içme hizmeti veren bir işletmenin salonda masaya servis ettiği yemek de, telefonla alınan sipariş de, gel-al da, kuryeyle gönderdiği de aynı mahiyette sayılıyor. Hepsi %10.
Yani:
- Yemeği ısıtıp ısıtmamanız oranı değiştirmez
- Sıcak mı soğuk mu servis ettiğiniz oranı değiştirmez
- Ambalajın ısı tutup tutmaması oranı değiştirmez
- "Sıcak sipariş" diye tabelaya yazmanız oranı değiştirmez
- Misafirin oturup yemesi ya da alıp gitmesi oranı değiştirmez
Bu aslında güzel bir haber. Kasanızda "salonda mı, paket mi?" düğmesine vergi yükü binmiyor. Ama o düğmeyi yine de tutmanız gerekiyor — kârlılık, komisyon ve paketleme maliyeti kanala göre çok değişiyor. Vergi için değil, yönetim için ayırın.
Kanal Ne Olursa Olsun Değişmeyenler
İki grup var ve ikisi de kanaldan bağımsız:
- Alkollü içecekler. Özel Tüketim Vergisi Kanunu'na ekli (III) sayılı listenin (A) cetvelinde yer alan içecekler — rakı, şarap, bira, viski ve benzerleri — %20. Bu, mekânınız indirimli oranda olsa bile böyle. Kolalı gazozlar bu kapsamın dışında tutulmuş.
- Mekânınızın içinde sattığınız hazır ve ambalajlı ürünler. Yeme-içme hizmeti veren bir yerde satılan paket baklava, kutu kek, ambalajlı ürün de aynı %10'a tabi. Markette %1'e giden bir ürünü sizin raftan sattığınızda %1 uygulayamazsınız.
İkinci madde çok sık atlanıyor. "Bunu ben üretmedim, toptancıdan aldım, sadece rafa koydum" mantığı burada işlemiyor. Ruhsatınız yeme-içme hizmeti diyorsa, o mekânda yaptığınız satış da o kapsamda değerlendiriliyor.
Kurye ve Platform KDV'si: İki Ayrı Fatura, İki Ayrı Oran
Sahiplerin en çok karıştırdığı yer burası, hemen açalım.
Yemek kendi oranını korur. Kuryeyle göndermek oranı yükseltmez. Salonda %10 olan yemek, kapıya gittiğinde de %10. Teslimat bir vergi olayı değil, bir lojistik olayı.
Kendi kurye ücretiniz normalde yemekle aynı orana tabidir. Siparişi kendi kuryenizle gönderiyor ve teslimat için ayrı bir bedel alıyorsanız, bu genelde asıl hizmetin bir parçası sayılır ve aynı oranı alır. Teslimat cironuzun büyük bir kısmıysa, sözleşme ve faturalama şeklinizin sonucu değiştirebileceğini unutmayın — mali müşavirinizle on dakika konuşmaya değer.
Platform komisyonu her zaman genel orandan vergilenir. Yemeksepeti, Trendyol Yemek, Getir Yemek ya da benzeri bir platformun sizden kestiği komisyon, size verilen bir hizmettir ve %20 KDV taşır. Bu, yemeğin KDV'sinden tamamen ayrı bir kalemdir. Gerçek usul mükellefiyseniz bu KDV'yi indirim konusu yapabilirsiniz, ama yemeğin oranı işin içine bir uygulama girdi diye değişmez.
Bu son nokta kulağa geldiğinden daha önemli. Platform komisyonu, KDV daha konuya girmeden siparişin %15–30'unu yiyor — tablonun tamamını paket servisin gerçek matematiği yazısında rakam rakam açtık. Üstüne bir de indirilecek KDV'yi kayıtlara doğru geçirmezseniz, zaten ince olan bir kanal zarar eden bir kanala dönüşüyor.
Şu An Gündemde: Servis Ücreti ve Kuver Yasağı (30 Ocak 2026)
İşte bu yıl gerçekten değişen ve her lokantayı ilgilendiren şey.
30 Ocak 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Fiyat Etiketi Yönetmeliği değişikliğiyle birlikte:
- İşletmeler tüketiciden zorunlu servis ücreti, masa ücreti veya kuver ücreti talep edemiyor
- Menüde, tarifede veya fiyat listesinde bu tür bir ek ücret alınacağına dair ifade yer alamıyor
- Misafir istemeden önüne konulan kuver ürünlerinin bedeli istenemiyor
- Misafir sadece gönüllü olarak bahşiş verebiliyor
KDV açısından anlamı şu: eskiden adisyona ayrı satır olarak eklenen ve yemekle aynı orandan KDV'ye tabi olan servis ücreti kalemi artık yok. Bu bedeli almak istiyorsanız tek yolu var — menü fiyatının içine koymak. Fiyat belirlemek sizin hakkınız; ayrı kalem olarak istemek yasak.
Bu yüzden 2026'nın ilk işi menü fiyatlarını gözden geçirmek olmalıydı. Hâlâ adisyonunuzda "servis ücreti %10" satırı çıkıyorsa, sadece vergi değil, ceza riski de taşıyorsunuz.
Türkiye ve Avrupa'da Restoran KDV'si (2026)
Oranlar sürekli hareket ediyor ve bu yıl Avrupa'da üç büyük değişiklik oldu. Kabaca durum şöyle:
| Ülke | Salonda yenen yemek | Paket servis / gel-al | İçecekler |
|---|---|---|---|
| Türkiye | %10 | %10 | %10 alkolsüz, %20 alkollü |
| Almanya | %7 (1 Ocak 2026'dan beri) | %7 | %19 |
| İrlanda | %9 (1 Temmuz 2026'dan beri) | %9 sıcak paket servis | %23 |
| Hollanda | %9 | %9 | alkolde %21 |
| Fransa | %10 | %10 hemen tüketim, %5,5 sonrası için ambalajlı | alkolde %20 |
| İspanya | %10 | %10 | serviste %10 |
| İtalya | %10 | %10 | serviste %10 |
| Polonya | %8 | %8 | %23 |
| Birleşik Krallık | %20 | soğukta %0, sıcakta %20 | %20 |
Ayrıntısını bilmeye değer iki değişiklik var:
Almanya 1 Ocak 2026'da restoran yemeğinde KDV'yi %19'dan %7'ye kalıcı olarak indirdi. Böylece ülkenin en meşhur KDV sorusu da tarihe karıştı. Yıllarca "burada mı yiyeceksiniz, paket mi?" sorusu %19 ile %7 arasında karar verdi. Artık yemek her iki durumda da %7. İçecekler %19'da kaldı. Türkiye'de bu soru zaten hiç vergi sorusu olmadı — Almanya bizim yıllardır bulunduğumuz yere yeni geldi.
İrlanda 1 Temmuz 2026'da yeme-içme hizmetini %13,5'ten %9'a indirdi ve bunun 2030 sonuna kadar sürmesi planlanıyor. Restoranları, hazır yemeği, sıcak paket servisi ve otellerin yemek tarafını kapsıyor — otel odalarını değil. İçecekler %23'te kaldı.
Oranlar ve ince ayrıntılar hızlı değişiyor. Bu tabloyu bir harita gibi görün, hukuki cevap gibi değil. Kendi durumunuzu Gelir İdaresi Başkanlığı'nın güncel tebliğlerinden, bağlı olduğunuz vergi dairesinden ya da sektörü bilen bir mali müşavirden teyit edin.
İçecekler İkinci Tuzak
Tablodaki içecek sütununun yemek sütunuyla ne sıklıkla uyuşmadığına dikkat edin. Bu tesadüf değil ve kafeler için sessiz bir marj katili.
Türkiye'de ayrım şöyle işliyor: içkili bir lokantada adisyonun alkole isabet eden kısmı %20, geri kalanı %10. Yani tek bir masanın tek bir adisyonunda iki farklı KDV oranı çalışıyor ve tebliğ bunları faturada ayrı ayrı göstermenizi istiyor.
Şaşırtıcı olan kısım da var: kolalı gazozlar alkollü içecek kapsamının dışında tutulmuş. Yani masaya gelen kola, alkollü içecek gibi değil, yeme-içme hizmetinin bir parçası gibi değerlendiriliyor. Ama bunu kendi kafanıza göre genellemeyin — hangi içeceğin hangi listeye girdiği güncel mevzuata bağlı, ürün grubunuzu mali müşavirinize bir kez kontrol ettirin.
Bir de mekân türü etkisi var. Barsanız, tavernaysanız ya da birahaneyseniz bu ayrımla hiç uğraşmıyorsunuz — çünkü zaten her şey %20. Sade görünüyor ama pahalı bir sadelik.
İçkili çalışan bir işletmede alkol ile alkolsüzü tek bir "içecek" düğmesine bağlamak, KDV beyannamesini yanlış vermenin en hızlı yolu. Kasada ayırın, tahmin etmeyi bırakın.
Gerçek Vergi Faturası Çıkaran Altı Gri Alan
- Ayrılmamış içkili adisyon. Alkole isabet eden kısmı %20, gerisi %10 ve ikisinin faturada ayrı görünmesi gerekiyor. Tek oran uyguladıysanız ya eksik ödediniz ya fazla.
- Ruhsat türü. Bar, taverna, birahane, gazino, diskotek, pavyon, dans salonu ve kokteyl salonu indirimli oranın dışında. Menü aynı olsa bile oran farklı.
- Markette %1, sizde %10. Yeme-içme hizmeti veren bir mekânda sattığınız ambalajlı ürün, markette temel gıda sayılsa bile sizin oranınızdan gider.
- Kurumsal yemek servisi ve tevkifat. Belirlenmiş alıcılara — kamu kurumlarına, belirli kuruluşlara — verilen yemek servis ve organizasyon hizmetlerinde alıcı 5/10 oranında KDV tevkifatı yapıyor. Yani hesaplanan KDV'nin yarısını size ödemiyor, doğrudan vergi dairesine yatırıyor. Her yıl güncellenen fatura düzenleme sınırının altındaki işlemlerde zorunlu değil; güncel tutarı mali müşavirinize sorun.
- Servis ücreti ve bahşiş. Zorunlu servis ücreti artık alınamıyor. Gerçekten gönüllü bahşiş ise yemek bedelinin bir parçası değildir. İkisinin farkı, bölünmüş hesapları yönetirken sürekli karşınıza çıkıyor.
- Basit usulden gerçek usule geçiş. Kazancı basit usulde tespit edilen mükelleflerin teslim ve hizmetleri KDV'den istisna. Ama hadleri aştığınız yılı takip eden 1 Ocak'tan itibaren gerçek usule geçiyorsunuz: her ay KDV beyannamesi, indirim mekanizması, ÖKC düzeni. Türkiye'de İngiltere'deki gibi bir "şu ciroyu geçersen KDV mükellefi olursun" eşiği yok — mükellefiyet işin türüne ve usulüne bağlı, ciro rakamına değil.
Bu, Menü Fiyatlarınız İçin Ne Demek?
İyi haber: Türkiye'de kanal başına farklı fiyat vermeniz için vergisel bir sebep yok. Salonda da paket serviste de oran aynı. Yurt dışındaki meslektaşlarınızın uğraştığı "salon fiyatı, paket fiyatı" ikilemi burada bir vergi sorunu değil.
Kötü haber: fiyat farkı için başka ve daha sert bir sebep var — komisyon.
Her yerde aynı fiyat. Salonda da uygulamada da 450 ₺ diyorsunuz. Basit, misafir kendini kandırılmış hissetmiyor, adil duruyor. Bedeli: platform komisyonu %25 ise o 450 ₺'nin yaklaşık 113 ₺'si daha en baştan gidiyor. Farkı siz üstleniyorsunuz.
Kanala göre farklı fiyat. Uygulama fiyatını komisyonu karşılayacak kadar yukarı çekiyorsunuz. Marjı dürüstçe koruyor — ama menünüz, kasanız ve online siparişiniz birbiriyle aynı şeyi söylüyorsa. Söylemiyorsa, farkı tezgâhta sinirli bir misafire açıklıyor olacaksınız.
Üçüncü bir yol da var, aslında ikincisinin kılık değiştirmiş hali: aynı fiyatı koruyup salonun sizin yüksek marjlı kanalınız olduğunu kabul etmek. Bu da meşru bir strateji — yeter ki kaza değil, karar olsun. Fiyatları genel olarak yeniden düşünüyorsanız, yüksek fiyatın algılanan değeri bozmaya başladığı çizgi tek bir rakamı oynatmadan önce okunmaya değer.
Pazarlık edilmeyen tek kural: misafire gösterilen fiyat KDV dahil ve nihai tutar olmalı. Menü, internet sitesi, paket servis sayfası, hepsi.
Kayıtlarınızı Düzgün Tutmak
İşin mekaniği kurallardan daha basit.
- Her ürüne bir vergi sınıfı atayın — yemek, alkolsüz içecek, alkollü içecek, ambalajlı ürün. Bir kere yapın, düzgün yapın.
- Alkolü ayrı tutun. Bu, Türkiye'de kasanızda mutlaka çalışması gereken tek ayrım. Adisyonda ve faturada alkole isabet eden kısım ayrı görünmeli.
- Kanalı siparişte gerçek bir alan yapın, not olarak değil. Salon, gel-al, paket servis ve platform siparişi fişte ve raporda ayrı dursun. Vergi için değil, kâr için.
- Fişte KDV dökümü kalsın, oranlara göre gruplanmış şekilde. Yeni nesil ödeme kaydedici cihaz kullanımı zaten zorunlu ve bilgiler KDV oranlarına göre gruplanarak gösterilebiliyor.
- Beyan takvimini kaçırmayın. Aylık KDV beyannamesi, takip eden ayın 28'ine kadar veriliyor ve ödeme süresi de aynı gün bitiyor.
- Her mevzuat değişikliğinden sonra gözden geçirin. Bu yıl sadece fiyat etiketi tarafında bir düzenleme oldu ve pek çok işletme adisyonunu geç güncelledi.
Hata genelde dramatik olmuyor. Tek bir "Yemek" düğmesi ve tek bir düz oranla çalışan bir işletme, on sekiz ay boyunca sessizce yanlış beyan veriyor ve bunu bir incelemede, faiziyle birlikte öğreniyor.
Sadece KDV Değil: Alkolde ÖTV de Var
İçki satıyorsanız aslında iki vergiyle uğraşıyorsunuz ve ikisi üst üste biniyor.
Özel Tüketim Vergisi, alkollü içeceklerde üretim veya ithalat aşamasında alınıyor. Yani siz toptancıdan şişeyi aldığınızda ÖTV zaten fiyatın içinde. Sonra KDV, ÖTV'yi de içeren bir tutar üzerinden hesaplanıyor — KDV matrahına vergi, resim, harç ve fon karşılığı gibi unsurlar dahil.
Pratikte bunun iki sonucu var. Birincisi, ÖTV'de yapılan bir artış size iki kere geliyor: hem alış maliyetiniz yükseliyor, hem de üstüne hesaplanan KDV büyüyor. İkincisi, alkol marjınız gıda marjınız gibi davranmıyor — maliyet tarafı sizin kontrolünüzde olmayan bir vergiye bağlı ve genelde yılda birden fazla hareket ediyor.
Bu yüzden içki fiyatlarınızı gıdayla aynı takvimde güncellemeyin. Alkolün kendi ritmi var. Menüyü yılda bir elden geçirip içkiyi de o listeye koyarsanız, aradaki dönemde marjınız sizden habersiz eriyor. ÖTV ve KDV oranlarının güncel halini her zaman Gelir İdaresi Başkanlığı'ndan ya da mali müşavirinizden teyit edin; bu kalemler mevzuatta en sık değişenlerden.
Sıkça Sorulan Sorular
Paket servis, salonda yemekten daha ucuza mı vergilenir? Hayır. Türkiye'de yeme-içme hizmeti veren bir işletmede salon servisi de, gel-al da, paket servis de aynı orana tabi. İngiltere gibi ülkelerdeki "paket servis daha ucuz" mantığı burada geçerli değil.
Sıcak paket servis yemekte KDV var mı? Evet, ve oranı soğuk olandan farklı değil. Türkiye'de sıcak-soğuk testi diye bir şey yok; ısıtmanız, sipariş üzerine hazırlamanız ya da ısı tutan ambalaj kullanmanız oranı değiştirmiyor.
Soğuk paket ürünler KDV'siz mi? Hayır. Yeme-içme hizmeti veren bir mekânda sattığınız soğuk ürünler de aynı orandan vergileniyor. Markette temel gıda sayılan bir ürünü sizin rafınızdan sattığınızda market oranını uygulayamazsınız.
Kurye ücretine KDV uygular mıyım? Kendi kuryenizle yaptığınız teslimatta alınan bedel normalde asıl hizmetin bir parçası sayılır ve yemekle aynı oranı alır. Platform komisyonu ise ayrı bir hizmettir ve genel orandan, %20'den vergilenir.
Paket servis yapmak KDV oranını değiştirir mi? Hayır. 51 Seri No'lu Tebliğ, salonda servis ile telefonla sipariş, gel-al ve kurye teslimini aynı mahiyette kabul ediyor. Teslimat bir vergi olayı değil.
Misafir paket alıp sonra masaya oturursa oran değişir mi? Değişmez. Türkiye'de bu, bir vergi sorunu değil. Yine de kanalı kasada doğru işaretleyin — kârlılık raporunuz buna göre çalışıyor.
Servis ücreti ve kuver almaya devam edebilir miyim? Hayır. 30 Ocak 2026'da yürürlüğe giren düzenlemeyle zorunlu servis ücreti, masa ücreti ve kuver ücreti alınamıyor, menüde bu ifadelere yer verilemiyor. Bu bedeli ürün fiyatının içine koyabilirsiniz; ayrı kalem olarak isteyemezsiniz.
Bar, taverna ve birahanede KDV oranı kaç? Bu mekânlar indirimli oranın dışında. Gazino, açık hava gazinosu, bar, dans salonu, diskotek, pavyon, taverna, birahane ve kokteyl salonunda verilen hizmetlerin tamamı %20 — yemek dahil.
Bahşişte KDV var mı? Gerçekten gönüllü verilen bahşiş, yemek bedelinin bir parçası değildir. Zorunlu servis ücreti ise 2026 düzenlemesiyle birlikte zaten alınamıyor. Bahşişin muhasebeleştirilmesi ve personele aktarımı konusunda mali müşavirinizle çalışın.
KDV mükellefi olmak için ciro sınırı var mı? Türkiye'de İngiltere'deki gibi bir ciro eşiği yok. Kazancı basit usulde tespit edilen mükelleflerin teslim ve hizmetleri KDV'den istisna; gerçek usule geçtiğinizde ise ilk günden itibaren KDV mükellefisiniz ve her ay beyanname veriyorsunuz.
Restoran KDV'si aslında şu: yemeği düşünmeyi bırakıp satışı düşünmeye başladığınızda karmaşıklığın büyük kısmı buharlaşıyor. Market rafı üründür. Masaya servis hizmettir. Türkiye'de bu ikisi arasındaki çizgiyi kanal değil, mekânınızın türü ve adisyondaki alkol çiziyor.
Bu hafta üç şey yapın. Kasanızda alkollü ve alkolsüzü ayrı vergi sınıflarına bağlayın. Adisyonunuzda hâlâ servis ücreti ya da kuver satırı çıkıyorsa bugün kaldırın. Ve ruhsat türünüzün menünüzle uyumlu olup olmadığını bir kez kontrol ettirin — konsept değiştirenlerin en pahalı sürprizi orada saklı.
Sonra ayrıntıları mali müşavirinizle teyit edin. Mevzuat yılda birkaç kez kımıldıyor ve KDV ödemekten daha kötü tek şey var: aynı KDV'yi iki kere ödemek.
