Vliegen bestrijden in je restaurant begint bij de plekken waar ze broeden: maak die schoon, want vliegenlampen vangen alleen de volwassen vliegen. Eén vrouwtje van de fruitvlieg legt tot 500 eitjes, en in warm weer zijn die in 8 tot 10 dagen volwassen. Dat zegt Cornell IPM, een programma van Cornell University in de VS. Elke vlieg die je lamp vangt, is dus volgende week vervangen. Dat stopt pas als je het slijm in de afvoeren weghaalt, de suiker onder de barmatten en het rottende eten achter de apparaten. Begin vanavond met een test met plakband op elke afvoer, en schrob daarna de afvoeren die vliegen vangen.

Waarom vliegenlampen en dweilen ze niet stoppen

Een vliegenlamp doodt vliegen die al volwassen zijn. De eitjes en de larven, de kleine witte wormpjes waar vliegen uit komen, zitten ergens nat en vies waar je schoonmaak niet komt.

Dweilen maakt de vloer schoon, niet de binnenkant van een afvoerbuis. Het maakt het soms zelfs erger. Een natte mop die 's nachts in vies water staat, is een plek waar fruitvliegjes broeden, en natte doeken en theedoeken ook (Cornell IPM).

Huisvliegen groeien nog sneller. Een vrouwtje legt meerdere keren 100 tot 150 eitjes. In de zomer gaan ze in 7 dagen van ei tot vlieg (UC IPM, University of California). Pak de eitjes aan waar ze groeien, anders vang je elke dag weer evenveel vliegen.

Welke vlieg je hebt, zegt waar je moet zoeken

Kijk naar de plakplaat in je vliegenlamp. De dode vliegen erop laten zien welke vlieg je hebt, en elke vlieg broedt op een andere plek.

VliegZo herken je hemWaar hij broedt
FruitvliegjeKlein, lichtbruin, vaak rode ogenOud fruit, bier, frisdrank, wijn, afvoeren, moppen, barmatten
MotmugKlein, grijs, harige vleugels als een heel klein motjeHet slijm in afvoeren
BochelvliegKlein, met een bolle rug, rent snel voordat hij wegvliegtAfvoeren, en natte grond onder een kapotte leiding
HuisvliegGroter, grijs, vier donkere strepen op de rugAfval en containers, en komt binnen via deuren

Kleine vliegen (de eerste drie) broeden bijna altijd in je eigen pand. Huisvliegen komen vooral van buiten. Zo weet je of je eerst moet schoonmaken of eerst de deuren moet dichtdoen.

Vliegen bestrijden in je restaurant: test eerst elke afvoer

Virginia Cooperative Extension, een adviesdienst van twee universiteiten in de VS, geeft een simpele test (2026). Plak bij sluiting een stuk doorzichtig plakband over elke afvoer, met de plakkant naar beneden. Laat het de hele nacht zitten. Zitten er 's ochtends vliegen op het plakband, dan broeden ze in die afvoer.

Stel dat je oude zaak en de nieuwe ruimte samen 14 afvoeren hebben: gootstenen, handwasbakken, de uitstortgootsteen voor het dweilwater, vloerputten en de vloerput onder de ijsmachine. Geef elke afvoer een nummer op een vel papier en schrijf 's ochtends het aantal vliegen ernaast.

Stel dat 5 van de 14 vliegen vangen. Die 5 zijn je eerste klus. Test de rest na een week opnieuw, want één test kan een afvoer missen.

Test ook de afvoeren die niemand gebruikt. In de U-vormige buis onder een gootsteen, de sifon, staat water dat geuren en vliegen uit het riool tegenhoudt. In een ruimte die maanden leeg stond, droogt dat water op. Giet elke week een kan water in elke afvoer die je niet gebruikt.

Doe hetzelfde met plakvallen, platte kaarten met lijm die je bij de bouwmarkt of het tuincentrum koopt. Leg er één onder de houder van het frisdrankpistool en één onder de lekbak van de biertap. Leg er één op de vloer van de koelcel, de koelruimte waar je in kunt lopen, en één in de droge opslag. Na 2 dagen zit de kaart met de meeste vliegen het dichtst bij de plek waar ze broeden.

Zo maak je een afvoer schoon zodat vliegen niet meer broeden

Bleekmiddel, kokend water en afwasmiddel lossen het niet op. Ze lopen in een paar seconden langs het slijm. Virginia Cooperative Extension zegt dat bleekmiddel weinig doet tegen motmuggen en je leidingen kan beschadigen. Het zegt ook dat je nooit insecticide in een afvoer giet.

De vliegen broeden in het slijm dat aan de wanden van de buis plakt, boven het water. Dat slijm moet je eraf schrobben:

  1. Haal het rooster en het korfje uit de afvoer, en schrob de onderkant van allebei.
  2. Duw een stevige afvoerborstel zo ver mogelijk de buis in, en schrob de wanden rondom. Een Vikan-pijpborstel van 9 cm breed kost € 11,82 bij Discountoffice, en een aluminium Vikan-steel van 84 cm kost € 11,11 bij AAVA (september 2026).
  3. Schrob ook de kleine overloopgaatjes in de gootstenen. Daar broeden ook vliegen.
  4. Vul de afvoer na het laatste gebruik van de avond met een biologische afvoerreiniger in schuimvorm. Het schuim blijft aan de wanden plakken, waar vloeistof alleen langs loopt, en de bacteriën erin eten het slijm dat over is.
  5. Laat het schuim de hele nacht zitten, zonder dat er water door de afvoer loopt.

Sommige eigenaren dekken elke behandelde afvoer 's nachts ook af met huishoudfolie, zodat nieuwe vliegen er niet uit kunnen. Dat werkt, maar haal de folie weg voordat 's ochtends het voorwerk begint.

Schrob de afvoeren die vliegen vingen 2 weken lang elke avond. Fruitvliegjes zijn in 8 tot 10 dagen volwassen en motmuggen in 1 tot 2 weken, dus 14 avonden dekken één hele ronde. Met 5 minuten per afvoer kosten 5 afvoeren zo'n 25 minuten per avond. Schrob na 2 weken alle 14 afvoeren één keer per week.

Komt het slijm binnen een paar dagen terug, dan zit er waarschijnlijk vet in de leiding. Ons schema voor het onderhoud van keukenafvoer en vetafscheider laat zien hoe vaak je de leidingen laat doorspuiten.

Ongediertebestrijders gebruiken ook afvoerschuim met insecticide erin. Laat hen dat aanbrengen. Op het etiket van elk insecticide staat het wettelijk gebruiksvoorschrift, en dat moet je volgen (Ctgb, de Nederlandse dienst die deze middelen toelaat). Het verkeerde middel in een keuken is een gevaar voor het eten en een probleem bij een inspectie.

De plekken die je dweil elke avond mist

Na de afvoeren houden deze plekken een vliegenprobleem in stand:

  • Maak aan de bar elke avond de houder van het frisdrankpistool, de lekbakken van de biertap en de vloerput onder de ijsbak schoon. Til de rubberen vloermatten op, was ze en zet ze rechtop om te drogen.
  • Dek gesneden limoen en citroen af en zet ze bij sluiting in de koelkast.
  • Een paar druppels bier of wijn in een open bak met lege flessen voeden fruitvliegjes (Cornell IPM). Breng lege wijnflessen elke avond naar de glasbak of doe ze in een dichte zak. Laat kratten met lege bierflessen niet achter de bar staan.
  • Kou maakt vliegen in de koelcel trager, maar hun eitjes gaan er niet dood van. Haal één keer per maand de onderste planken eruit, maak de vloer eronder schoon en gooi zachte of lekkende groente en fruit weg.
  • Fruitvliegjes broeden in rottende aardappels en uien. Leeg de zakken in de droge opslag, kijk naar de onderste laag en gooi alles weg wat zacht is.
  • Leeg de dweilemmer bij sluiting, spoel de mop uit en hang hem op met de kop naar boven, zodat hij droogt.
  • Trek één keer per maand de friteuse, de fornuizen en de koelkasten op wielen naar voren. Maak de vloer en de muur erachter schoon. In een ruimte die je net hebt overgenomen, doe je dit nu, want het vet van de vorige eigenaar zit er waarschijnlijk nog.
  • Doe vuile doeken en schorten in een bak met een deksel, en zorg dat ze minstens 2 keer per week het pand uit gaan.

Houd huisvliegen buiten

De EU-hygiëneverordening zegt dat ramen die naar buiten opengaan, waar nodig een insectenhor moeten hebben. Die hor moet je makkelijk los kunnen halen om hem schoon te maken (852/2004, bijlage II, hoofdstuk II, geldt in 2026). De NVWA adviseert daarnaast om deuren dicht te houden, deurborstels te gebruiken en horren in ramen en deuren te zetten.

Begin bij de achterdeur. Zie je daglicht eronder, zet dan een deurborstel op de deur: een strip met borstelharen langs de onderkant. De NVWA adviseert geen gaten en kieren groter dan 0,5 cm. Laat personeel de deur niet openzetten tijdens leveringen en pauzes.

Een luchtgordijn is een ventilator boven de deur die lucht naar beneden blaast, over de hele opening, en vliegen komen daar niet doorheen. Kies een model met een deurcontact, een schakelaar die hem aanzet als de deur opengaat.

Het advies van de NVWA noemt geen luchtgordijn, alleen dichte deuren, deurborstels en horren. Koop er dus pas een als je achterdeur echt vaak openstaat, bijvoorbeeld bij veel leveringen per dag.

In de afvalcontainer groeien huisvliegen op. Houd de deksels dicht en zet de container zo ver mogelijk van de deur (UC IPM). Huisvliegen gaan in 7 dagen van ei tot vlieg, dus vraag je afvalinzamelaar om de container in de zomer 2 keer per week te legen. Spuit de plek van de container schoon als hij geleegd is.

Vliegenvallen met lokstof voor buiten werken goed, maar ze stinken en trekken vliegen naar zich toe. Hang ze aan de andere kant van de container, nooit naast je achterdeur.

Waar je vliegenlampen hangt zodat ze werken

Eten moet in elke stap beschermd zijn tegen vuil (852/2004, bijlage II, hoofdstuk IX). Hang een vliegenlamp dus nooit boven een plek waar je eten klaarmaakt. Gebruik in de keuken een lamp met een plakplaat, geen lamp die vliegen met stroom doodt. Zo'n lamp kan stukjes vlieg op het eten laten springen.

De National Pest Management Association, de vereniging van ongediertebestrijders in de VS, adviseert lampen op 60 cm tot 1,5 meter boven de vloer. Op die hoogte vliegen de meeste vliegen. Hang ze 1,5 tot 4,5 meter binnen een deur, op een plek die je van buiten niet ziet. Een lamp die mensen vanaf de straat zien, trekt meer vliegen naar binnen.

Als vuistregel vervang je de uv-buizen elk voorjaar, ook als ze nog branden. Het uv-licht dat vliegen aantrekt, wordt zwakker lang voordat de buis uitgaat.

Vervang de plakplaat elke maand, en bekijk hem eerst. Tel elke maandag de vliegen erop en schrijf het getal op. Daalt het aantal week na week, dan werkt je schoonmaak.

Gifstrips werken, maar niet in een restaurant

Je hoort misschien dat gifstrips alle vliegen in één nacht doden. Ze doden vliegen inderdaad snel. Ze geven een damp af met dichloorvos, een sterk insecticide dat ook schadelijk is voor mensen.

In de VS zijn deze strips nog te koop. Het etiket van de Amerikaanse Hot Shot No-Pest Strip zegt zelf dat je hem niet in keukens en restaurants mag gebruiken. Het New York State IPM-programma van Cornell noemt hoofdpijn, misselijkheid en trillen als gevolgen van te veel damp inademen.

De EU besloot in 2012 dat dichloorvos niet meer mag in middelen tegen insecten. Een strip met dichloorvos is in Nederland dus niet toegestaan, ook niet als je hem online in het buitenland bestelt. Hang in de spoelkeuken en de opslag gewone plakstrips zonder gif, weg van de plek waar je eten klaarmaakt.

Regels voor vliegen in de Nederlandse horeca (2026)

De EU-hygiëneverordening (EG) nr. 852/2004 geldt ook in 2026. Die zegt dat elk bedrijf dat met eten werkt, goede afspraken moet hebben om ongedierte te bestrijden (bijlage II, hoofdstuk IX). De NVWA controleert dat in je zaak, zonder dat ze het vooraf zegt.

De meeste horecazaken werken met de Hygiënecode voor de Horeca van Koninklijke Horeca Nederland (KHN). Werk je volgens die code, dan voldoe je aan de HACCP-eisen, de wettelijke regels voor veilig eten. Er horen formulieren bij om je controles op te schrijven, ook voor ongedierte. Vraag KHN welke versie nu geldt.

De NVWA zet de uitslag van haar inspecties openbaar op openbare-inspectieresultaten.nvwa.nl, met de naam en het adres van je zaak. Plaagdierbeheersing, wat je doet tegen ongedierte, is een van de vier onderwerpen die de inspecteur beoordeelt. Bij een overtreding krijg je bijvoorbeeld een officiële waarschuwing of een boete.

Heb je binnen 2 jaar 3 keer of vaker een zware overtreding, dan komt de NVWA vaker controleren. Dat heet verscherpt toezicht. Bij een ernstige plaag kan de NVWA je zaak meteen sluiten, en zulke spoedsluitingen door plaagdieren namen in 2025 weer toe (NVWA, januari 2026).

Bewaar de rapporten van je ongediertebestrijder in één map, want een inspecteur kan ernaar vragen. Blijf je last houden van ongedierte, dan adviseert de NVWA een professioneel bedrijf voor plaagdierbeheersing. Laat spuiten en gif aan dat bedrijf over, en kijk op het etiket of een middel alleen voor professionele gebruikers is.

Als de vliegen blijven komen

Is elke afvoer schoon bij de test en komen er toch kleine vliegen, kijk dan naar de vloer. Bochelvliegen die uit scheuren in de vloer, kapotte tegels of voegen komen, wijzen op een kapotte afvoerbuis onder het beton.

Ze broeden in de natte grond rond de breuk, waar geen schoonmaak of spray bij kan. Een loodgieter of rioolbedrijf moet de breuk met een camera zoeken, de vloer openmaken, de vieze grond weghalen en de buis repareren.

Vraag je ongediertebestrijder ook om meer dan een vaste ronde met spray. Laat hem de broedplaatsen op papier noemen, de afvoeren met schuim behandelen en plakvallen neerleggen om de aantallen bij te houden. Kan hij niet laten zien waar de vliegen vandaan komen, laat dan een tweede bedrijf kijken.

Doe dit deze week

  1. Plak vanavond doorzichtig plakband over elke afvoer in allebei je ruimtes, en schrijf per afvoer het aantal vliegen op een genummerd vel.
  2. Koop een stevige afvoerborstel met steel en een biologische afvoerreiniger in schuimvorm. Schrob en vul elke afvoer die vliegen ving, 2 weken lang elke avond.
  3. Maak de plek onder de barmatten schoon, en ook de houder van het frisdrankpistool, de onderste planken van de koelcel en de zakken uien en aardappels.
  4. Zet een deurborstel op de achterdeur, houd de deksels van de container dicht en vraag je afvalinzamelaar om 2 keer per week te legen.
  5. Hang de vliegenlampen op 60 cm tot 1,5 meter hoogte, uit het zicht van de deuren, met nieuwe uv-buizen. Tel de plakplaat elke maandag.